Yapay zeka bu yıl küresel ölçekte sosyal sohbetin merkezine yerleşti. Verimlilikten bilgiyle kurulan yeni ilişki biçimlerine kadar pek çok alanda olumlu etkiler yaratırken, beraberinde tartışmalı sonuçları da getirdi. Bunlardan biri, yapay zeka araçlarıyla seri şekilde üretilen düşük kaliteli dijital içeriklere verilen isim olan “slop” oldu. Kavram, Merriam-Webster Sözlüğü tarafından Yılın Kelimesi seçildi.
“Slop” nedir?
Merriam-Webster’ın insan editörleri tarafından yapılan tanıma göre “slop”, yapay zeka aracılığıyla büyük miktarlarda üretilen, niteliksiz ve değeri düşük dijital içerikleri ifade ediyor. Bu başlık altında absurt videolar, tuhaf reklam görselleri, yapay ve aşırı duygusal propaganda içerikleri, gerçeğe çok benzeyen sahte haberler ve yapay zeka tarafından yazılmış “çöp” kitaplar yer alıyor.
Editörler, kavramın yıl boyunca dijital ortamda hızla yayılmasını ve yapay zekanın karanlık yüzünü temsil eden bir sembole dönüşmesini bu seçimin temel gerekçesi olarak gösteriyor.
18. yüzyıldan dijital çağa uzanan bir kelime
“Slop” kelimesinin kökeni 18. yüzyıla dayanıyor. İlk anlamı “yumuşak çamur” olan kelime, 19. yüzyılda “yemek artığı” anlamını kazandı. Zamanla daha genel bir anlama evrilerek “çöp” ya da “çok az değeri olan ürün” anlamında kullanılmaya başlandı.
Merriam-Webster’a göre kelimenin kulağa verdiği “ıslak ve rahatsız edici” his, günümüz dijital ortamında üretilen bu içerik türüyle şaşırtıcı biçimde örtüşüyor. Sözlükten yapılan açıklamada, 2025’te yapay zekaya dair tehdit söylemlerinin arasında “slop” kelimesinin daha alaycı ve ironik bir ton sunduğu vurgulanıyor. Mesaj net: İnsan yaratıcılığının yerini almaya çalıştığında, yapay zeka her zaman “süper zeki” görünmüyor.
Merriam-Webster’da “Yılın Kelimesi” için yarışan diğer adaylar
“Slop”un yanı sıra, 2025 boyunca politikadan dijital kültüre uzanan farklı alanlarda öne çıkan bazı kavramlar da Yılın Kelimesi adayları arasında yer aldı:
Gerrymandering: ABD siyasi sistemine özgü bir kavram. Seçim bölgelerinin, belirli partilere avantaj sağlayacak şekilde yeniden çizilmesini ifade ediyor. Terim, 18. yüzyıl sonlarında bu yöntemi kullanan siyasetçi Elbridge Gerry’nin soyadından geliyor.
Touch gras: Yoğun internet kullanımına bir tepki olarak popülerleşen bu ifade, insanları ekranlardan uzaklaşıp gerçek hayata dönmeye çağırıyor. Genellikle, çevrim içi dünyada fazlasıyla zaman geçiren kişilere yönelik bir uyarı olarak kullanılıyor.
Performative: Sosyal medya çağında neredeyse her davranışın izlenebilir hale gelmesiyle birlikte sıkça kullanılan bir kavram. “Gösteri için yapılan” anlamına geliyor ve özellikle, belirli bir imaj yaratmak amacıyla sergilenen tutumları tanımlamak için kullanılıyor.
Tariff: Donald Trump’ın ticaret politikaları nedeniyle 2025 boyunca yeniden gündeme gelen “tarife” kavramı, ithal (bazı ülkelerde ihracat) ürünlere uygulanan vergileri ifade ediyor.
Six seven (6-7): Anlamı net olmayan ancak 2025’te Alfa Kuşağı arasında büyük popülerlik kazanan bir ifade. Rapçi Skrilla’nın “Doot Doot (6 7)” adlı şarkısından yayılan bu kullanım, viral videolarda ve meme kültüründe bir ünlem gibi yer alıyor.
Cónclave: Katolik Kilisesi’nde yeni Papa’nın seçilmesiyle birlikte yeniden gündeme gelen bir terim. Latince kökenli kelime, kilitli bir oda anlamına geliyor ve günümüzde kardinallerin gizli oylamayla Papa’yı seçtiği toplantıyı tanımlıyor.
Chargoggagoggmanchauggagoggchaubunagungamaugg: ABD’nin Massachusetts eyaletinde bulunan bir gölün yerli kökenli adı. Roblox’taki Spelling Bee oyununda yer almasının ardından bu yıl arama trendlerinde dikkat çekici bir artış yaşadı.
Merriam-Webster’ın 2025 seçimi, yapay zekanın yalnızca teknolojik değil, kültürel ve dilsel etkilerinin de ne kadar güçlü hale geldiğini bir kez daha gösteriyor. “Slop”, dijital çağın hızla çoğalan ama aynı hızla değersizleşen içeriklerine verilen en net isimlerden biri olarak sözlüğe geçti.
