Marmara Denizi’nde ekosistemi tehdit eden hayalet ağlar ve çeşitli deniz atıkları, deniz dibinden çıkarılarak farkındalık çalışmasının parçası haline getirildi. Orzax’ın Adalar Belediyesi, DenizTemiz Derneği/TURMEPA ve Su Altı Fotoğrafçıları ve Filmcileri Derneği (SUFOD) ile birlikte yürüttüğü “Mavi İz” projesi, deniz temizliği çalışmalarını sanat üretimiyle bir araya getirdi.
3 Mart Dünya Omega-3 Günü kapsamında hayata geçirilen projede, deniz yaşamı için risk oluşturan terk edilmiş balıkçı ağlarının ve diğer atıkların temizlenmesine odaklanıldı. Uzman dalgıçlar tarafından gerçekleştirilen dalışlarla deniz tabanındaki hayalet ağlar tespit edilerek çıkarıldı. Çalışma, Marmara’daki deniz kirliliğine ve deniz ekosisteminin karşı karşıya olduğu risklere dikkat çekmeyi amaçlıyor.
Denizden çıkarılan atıklar sanat eserine dönüştürüldü
Proje kapsamında denizden çıkarılan ağlar ve atıklar, heykel sanatçısı Büşra Kölmük tarafından bir sanat eserine dönüştürüldü. Bu çalışma, deniz dibinde çoğu zaman görünmeyen kirliliğin sanat yoluyla görünür kılınmasını hedefliyor.
Orzax CEO’su Yunus Emre Alimoğlu; denizlerin temizliğinin Omega-3 kaynaklarının sürdürülebilirliği ve kalitesi için hayati önem taşıdığını vurgulayarak, çevresel sürdürülebilirlik ile insan sağlığı arasındaki bağlantıya dikkat çekti: “Orzax olarak 21 yıl önce Omega-3 ile çıktığımız bu yolculukta, sağlığın kaynağının doğa ve özellikle denizler olduğuna inanıyoruz. Deniz korunmadan beslenme zinciri, beslenme zinciri korunmadan insan sağlığı korunamaz. Sağlık bir kapsülde değil, ekosistemde başlar; bu nedenle denizleri korumak toplum sağlığına yapılan en temel yatırımdır. Üç yıldır kararlılıkla sürdürdüğümüz global olarak kutlanan ve bu alanda çalışan şirketlerin de sahiplendiği 3 Mart Dünya Omega-3 Günü kapsamında bu yıl hayalet ağlarla mücadeleyi ve deniz biyokütlesinin korunmasını uzun soluklu bir sürdürülebilirlik yaklaşımı olarak ele alıyoruz. Bu yolculuğu aynı inanç ve sorumlulukla önümüzdeki yıllarda da kesintisiz şekilde sürdürmeye devam edeceğiz.”
Adalar Belediyesi Başkanı Ali Ercan Akpolat proje hakkında “Deniz ekosisteminin sürdürülebilirliği için hayalet ağlarla mücadele, ertelenemez bir sorumluluktur. Bizler ne kadar çaba göstersek de; yeterli ve kalıcı önlemler alınmadığı takdirde hayalet ağlar denizlerimizi tüketmeye devam edecektir. Çünkü hayalet ağlar çürümez; ekosistemi çürütür. Denizlerimizin ekosistemini korumak, su altındaki yaşamı ve tarihi mirası görünür kılmak için çalışan Mavi İz’e; hayalet ağlara karşı yürüttüğümüz bu önemli mücadelede verdikleri kıymetli katkı için teşekkür ediyorum. Denizlerimizin geleceği için birlikte mücadele etmeye devam edeceğiz.” şeklinde konuştu.
DenizTemiz Derneği/TURMEPA Genel Müdür Yardımcısı Mine Göknar, denizlerin hayalet ağlardan temizlenmesinin ekosistemin yanı sıra insan sağlığı ve sürdürülebilir beslenme açısından da kritik olduğuna dikkat çekti ve şunları söyledi: “Bu ağlar kaybolmuş ya da terk edilmiş olsa bile denizin içinde avlanmaya devam ediyor. Yani ortada balıkçı yok ama ağ, canlıları yakalamayı sürdürüyor. Balıklar ve diğer deniz canlıları bu ağlara takılıp yaşamını yitirebiliyor. Üstelik sadece balıklar değil; deniz dibindeki yaşam alanları da zarar görüyor. Bu kapsamda 14 Şubat ve 17 Şubat tarihlerinde iki ayrı dalış gerçekleştirdik. Gönüllü dalgıçlarımızın desteğiyle ilk dalışta hayalet ağların tespiti yapıldı, ikinci dalışta ise tespit edilen ağlar deniz dibinden çıkarıldı. Denizden çıkarılan hayalet ağlar, aslında kurtarılan yaşamlar demek. Her zaman söylediğimiz gibi aldığımız iki nefesten birini denizler sağlıyor. Yani Deniz Varsa Hayat Var.”
Hayalet ağların deniz ekosistemi üzerindeki yıkıcı etkisine ve bu ağların çıkarılmasının ne denli zahmetli ve maliyetli bir süreç olduğuna dikkat çeken TV Programcısı Doğa Aktivisti Güven İslamoğlu, konuşmasında hem küresel tabloyu hem de Türkiye’de yürütülen çalışmaları değerlendirdi: “Dünyadaki plastik atıkların yaklaşık yüzde 10’unu oluşturan hayalet ağlar, deniz ekosistemini görünmeden tehdit ederek çıkarılmadıkları sürece avlanmaya devam ediyor. Temizlenmesi son derece zor ve maliyetli olan bu ağların denizlerden uzaklaştırılması, ekosistemin korunması açısından büyük önem taşıyor. Büyükada’da kaçak avcılık nedeniyle biriken hayalet ağların, Orzax’ın yerel balıkçılar ve belediye iş birliğiyle yürüttüğü ‘Mavi İz: Derinlikleri Özgürleştir, Yaşama Nefes Ol’ projesi kapsamında temizlenmesi, bu alanda örnek bir çalışma oldu. Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre Bakanlığı’nın son dönemde yürüttüğü çalışmalarla milyonlarca metrekare ağın denizlerden çıkarılması, sorunun boyutunu açıkça ortaya koyuyor. Bugün Büyükada’da gerçekleştirilen temizlik ve çıkarılan ağlardan üretilen sanat eserleriyle oluşturulan farkındalık, denizlerimizin geleceği adına güçlü bir mesaj veriyor.”
