Bolt, elektrikli scooterlarının şehir içinde topladığı verileri erişilebilirlik alanında kullanmaya başladı. Şirketin scooterlarında güvenlik ve bakım amacıyla bulunan sensörler; çukurları, eğimleri, titreşimleri ve yol yüzeyindeki düzensizlikleri algılayabiliyor. Wheels4Wheels adı verilen yeni proje, bu verileri tekerlekli sandalye kullanan kişilerin güzergah planlarken yol yüzeyinin durumunu da görebilmesini sağlayacak açık harita bilgilerine dönüştürüyor.
Serviceplan Group ile birlikte geliştirilen sistemin çıkış noktası, mevcut navigasyon hizmetlerindeki erişilebilirlik verilerinin sınırlı olması. Bazı uygulamalar merdiven gibi belirgin engelleri hesaba katarak alternatif güzergahlar sunabiliyor. Ancak asfaltın düzgünlüğü, parke taşları veya yoğun titreşim yaratan bozuk yüzeyler gibi bilgiler çoğu haritada yeterince detaylı yer almıyor. Tekerlekli sandalye kullanıcıları açısından yüzey kalitesi, bir rotanın ne kadar rahat veya kullanılabilir olduğunu doğrudan etkileyebiliyor.
Scooter sensörleri yolları beş seviyede değerlendiriyor
Wheels4Wheels, Bolt scooterlarında halihazırda bulunan ivmeölçer, jiroskop, GPS alıcısı ve kameralardan yararlanıyor. Scooterların günlük yolculuklar sırasında kaydettiği hareket ve titreşim verileri analiz edilerek yolların yüzey kalitesi beş seviyeli bir ölçek üzerinden değerlendiriliyor.
Bu sistem sayesinde Bolt ile gerçekleştirilen standart bir scooter yolculuğu aynı zamanda kentteki yol yüzeyleri hakkında veri üretebiliyor. Ortaya çıkan bilgiler yalnızca Bolt’un sistemlerinde tutulmuyor. Veriler ücretsiz biçimde belediyelerin, navigasyon hizmetlerinin, sivil toplum kuruluşlarının ve geliştiricilerin kullanımına açılıyor.
Bolt ve Serviceplan, proje kapsamında dünya genelinde yaklaşık 80 milyon kişinin hareket etmek için tekerlekli sandalyeye ihtiyaç duyduğuna dikkat çekiyor. Projenin sunumunda aktarılan 2013 tarihli bir araştırmada da katılımcıların tamamının, bozuk yüzeylerde sürekli maruz kaldıkları titreşimlerle bağlantılı kronik ağrı yaşadıkları belirtiliyor.
Tallinn’de yüzey verileri yüzde 26 arttı
Wheels4Wheels’ın ilk pilot uygulaması Estonya’nın başkenti Tallinn’de gerçekleştirildi. Bolt scooterları kentin sekiz bölgesinde toplam 550 kilometre yol katetti ve 40,5 milyon ivmeölçer verisi topladı. Bu verilerden 66 bin 88 ayrı yol yüzeyi değerlendirmesi üretildi.
Sistemden elde edilen sonuçlar manuel haritalama çalışmalarıyla da karşılaştırıldı. Pilotun ardından Tallinn’de yol yüzeylerinin kalitesine ilişkin mevcut veri miktarı yüzde 26 arttı.
Tallinn’de erişilebilirlik alanında çalışan Hendra Raud, tekerlekli sandalye kullanıcılarının özellikle parke taşları ve düzensiz yüzeylerde ciddi fiziksel zorluk yaşayabildiğine dikkat çekiyor. Raud’a göre yüzey koşullarının önceden görülebilmesi, kullanıcıların günlük programlarını ve güzergah tercihlerini daha güvenli biçimde planlamalarına yardımcı olabilir.
Projenin önemli özelliklerinden biri de ayrı bir uygulama gerektirmemesi. Wheels4Wheels’ın teknolojik altyapısı MIT lisansı altında açık kaynak olarak yayımlandı. Bu sayede şehirler, kuruluşlar ve geliştiriciler sistemi kendi ihtiyaçlarına göre çalıştırabilecek ve uyarlayabilecek.
Toplanan yüzey verileri aynı zamanda OpenStreetMap’e aktarılıyor. Buradaki bilgiler, rota oluştururken yol yüzeyinin niteliğini dikkate alan navigasyon uygulamalarında kullanılabilecek. Diğer geliştiriciler ve platformlar da verileri kendi hizmetlerine entegre edebilecek.
Projenin ölçeklenme potansiyeli ise Bolt’un scooter ağına dayanıyor. Şirketin paylaştığı verilere göre Bolt, 270’ten fazla şehirde 230 binden fazla elektrikli scooter işletiyor. Bu araçların günlük yolculukları milyonlarca yeni veri noktası üretiyor ve sistem yaygınlaştıkça kentlerin erişilebilirlik haritalarının sürekli güncellenmesine katkı sağlayabilecek.
