Teknoloji sektöründeki pek çok şirket kadro küçültme kararlarını yapay zekanın getirdiği dönüşüme dayandırıyor. Adecco Group’un “Workforce Trends 2026” raporu ise bu tabloya tamamen farklı bir çerçeve çiziyor. Yapay zeka, işgücü evreninde büyük bir yıkım yaratacağı öngörülen teknolojiydi. Gerçek veriler bu teknolojinin son yıllarda milyonlarca yeni pozisyon açtığını ortaya koyuyor.
Rapora göre 2022 ile 2025 arasında doğrudan yapay zeka ile ilişkili 1,9 milyon iş kuruldu. Tablo bununla sınırlı kalmıyor. OECD verileri istihdam oranının şu anda yüzde 72,1 ile rekor seviyede seyrettiğini, işsizliğin ise yüzde 4,9 ile tarihi dip seviyeye indiğini gösteriyor.
Gerçek risk şirketlerin yavaş dönüşümünde
Adecco Group’un raporu, yapay zekaya bağlanan tehdidin aslında şirketlerin kendi iç yapılarında biriktiğini ortaya koyuyor. Kurumlar iş süreçlerini bu teknolojiye uyarlarken aşırı yavaş davranıyor ve gerçek risk tam da bu gecikmede büyüyor.
Adecco Group CEO’su Denis Machuel, yapay zeka entegrasyonunun bir sonraki aşamasını işin nasıl organize edildiğinin belirleyeceğini vurguluyor. Machuel’e göre bu aşamayı teknolojinin kendisi yerine çalışma biçimi şekillendirecek. Machuel, becerileri ve yetenekleri değere dönüştüren asıl gücün insanlar olduğunu, teknolojinin ise fırsat ürettiğini belirtiyor.
Yeni çağa uyum sağlayan şirketler henüz azınlıkta
“Hybrid Workforce Orchestration” kavramı, kurumların günümüzde insanları, yapay zeka ajanlarını ve fiziksel yapay zekayı nasıl eşgüdümle yönetmesi gerektiğini tarif ediyor. ABD ve Avrupa’da bu kavramı başarıyla benimseyen şirketler henüz küçük bir azınlığı oluşturuyor. Şirketlerin büyük bölümü hala deneme aşamasında bekliyor ve yapay zekaya yaklaşımları pilot projelerin yürütülmesiyle sınırlı kalıyor.
Adecco dört olası gelecek senaryosu çiziyor
Rapor, işgücü ortamları için dört farklı gelecek senaryosu tanımlıyor. İlk senaryo olan “Flourishing Economy”, yapay zekayı üretkenliği besleyen bir kaldıraç olarak konumlandırıyor ve iş sayısını yıkmak yerine genişletiyor.
“Capital Rules” senaryosu, işgücünde bir yer değiştirme evresinin ardından kurumsal düzeyde bir toparlanma evresi öngörüyor. “Walled Garden” senaryosu istihdamda istikrar vaat ederken platformlara bağımlılığın eşzamanlı olarak artacağını haber veriyor.
Dördüncü senaryo “Deus Ex Machina”, yapay zekanın en otomatik biçimiyle iş yerlerini büyük ölçekte devraldığı bir geleceği tasavvur ediyor. Bu senaryo son yıllarda medyada yaygınlaşan kıyamet öngörüleriyle örtüşüyor. Adecco Group bu dördüncü ihtimali en düşük olasılıklı senaryo olarak değerlendiriyor, çünkü büyük teknolojik devrimlerin tarihsel örüntüleriyle çelişiyor.
Genç istihdamı yapay zekaya açık alanlarda geriliyor
Yapay zekanın işgücü piyasasındaki etkisi bazı cephelerde daha karmaşık bir tablo çiziyor. 22 ile 25 yaş arasındaki gençlerde yapay zekaya açık mesleklerdeki istihdam yüzde 16 geriledi. Bu daralma özellikle yazılım geliştirme ve müşteri hizmetleri alanlarında yoğunlaşıyor. Aynı dönemde yapay zeka mühendisi ve yapay zeka danışmanı gibi yeni profesyonel roller ortaya çıktı.
Yapay zeka becerileri yüzde 56’ya varan maaş primi getiriyor
Yapay zeka ile doğrudan ilişkili beceriler şirketlerde yüzde 56’ya varan daha yüksek maaşlarla ödüllendiriliyor. Bu teknolojiyi kendi alanlarına başarıyla entegre eden kurumlar genel olarak daha büyük, daha üretken ve daha yüksek maaş ödeyen şirketler oluyor.
Coğrafya yapay zekanın gelişimini doğrudan etkiliyor
Yapay zekanın şirketlerdeki yükselişi coğrafi etkenlere sıkı sıkıya bağlı. ABD ve Çin’de yasal çerçeve Avrupa Birliği’ne kıyasla daha esnek olduğu için şirketlerin yapay zekayı benimsemesi daha az pürüzle karşılaşıyor. IMF raporu, AB’nin yapay zeka alanındaki düzenlemelerinin bu teknolojiye bağlı üretkenliği yüzde 30 oranında budayabileceğini öngörüyor. Enerjinin daha ucuz olduğu bölgeler, örneğin ABD ve Orta Doğu, entegrasyondan daha fazla kazanç sağlıyor.
Yaşlanan ekonomiler yapay zekayı işgücü açığını kapatmak için kullanıyor
Nüfusun yaşlanmasıyla zorlanan ekonomilerde yapay zeka, insanların yerini almak yerine işgücü açığını kapatmak için devreye giriyor. Bu eğilim Güney Kore, Almanya ve Japonya gibi ülkelerde belirginleşiyor. Güney Kore’de fabrikalarda her 10.000 çalışana 1.220 robot düşüyor. Robotik alanında Çin de hızla ilerliyor ve ülkede şu anda bir milyondan fazla robot endüstriyel görevleri yürütüyor.
Tablonun geneli, yapay zekanın işgücü için bir fırsat penceresi açtığını gösteriyor. Bu teknolojiden en yüksek verimi almak isteyen şirketler, artık zorunlu olarak hibrit hale gelen iş akışlarını bir an önce yenilemek durumunda.