Pazarlama departmanlarında kariyer merdiveninin ilk basamakları hızla yeniden şekilleniyor. Yıllarca genç profesyonellerin mesleği öğrendiği rutin işler artık büyük ölçüde otomasyona devrediliyor. Gartner’ın 29 Eylül’de yayımladığı tahmin raporu, bu dönüşümün boyutunu rakamlarla ortaya koyarken sektöre zor bir soru da yöneltiyor. Giriş seviyesi işler ortadan kalktığında geleceğin pazarlama liderleri nerede yetişecek?
Gartner’ın araştırmasına göre pazarlama liderlerinin yüzde 18’i, son aylarda yapay zekanın etkisiyle departmanlarındaki bazı rolleri kaldırdığını belirtiyor. Şirket bu eğilimin önümüzdeki yıllarda hız kazanacağını öngörüyor.
Gartner’ın tahmini oldukça çarpıcı. 2030 yılına gelindiğinde yüksek performanslı pazarlama ekiplerinin çoğunluğu, geleneksel giriş seviyesi pozisyonlara ihtiyaç duymadan çalışabilecek. Bu da kurumsal hiyerarşinin en alt basamaklarının birkaç yıl içinde büyük ölçüde boşalması anlamına geliyor.
Kaldırılan ve yaratılan roller birbirine yakın
Araştırma, dönüşümün iki yönlü ilerlediğini de gösteriyor. CMO’ların yüzde 16’sı yapay zekanın departmanlarında yeni görev tanımları yarattığını söylüyor. Bu oran, rol kaldırdığını açıklayan liderlerin oranına oldukça yakın.
Değişimin en geniş etkisi ise mevcut pozisyonlarda görülüyor. Pazarlama direktörlerinin yaklaşık üçte biri, var olan rolleri yapay zekanın etkisiyle yeniden tasarladığını ifade ediyor. Veriler, pazarlama ekiplerinde yaşanan sürecin daha çok kapsamlı bir yeniden yapılanmaya işaret ettiğini gösteriyor.
Gartner verimliliğin genç yetenekleri dışlama gerekçesi olmasına karşı uyarıyor
Gartner raporunda dikkat çeken bir uyarı da yer alıyor. Şirkete göre yapay zekadan elde edilen verimlilik, genç yeteneklerin önünü kesmek için bahane olarak kullanılmamalı. CMO’lar ve karar vericilerin, yeni nesil pazarlama profesyonellerinin gelişimini bu köklü değişimin ışığında yeniden değerlendirmesi gerekiyor.
Gartner Başkan Yardımcısı ve Analisti Kristina LaRocca-Cerrone bu noktayı şöyle vurguluyor: “CMO’lar giriş seviyesindeki profesyonellere en başından itibaren daha yüksek değerli işler üstlenme fırsatı vermeli. Böylece bu çalışanlar, ileride lider olduklarında ihtiyaç duyacakları muhakeme yeteneğini, stratejik düşünceyi ve yapay zekayı yönetme becerilerini geliştirebilir.”
Junior çalışanlara yapay zeka çıktılarını denetleme görevi
Rutin görevler otomasyona devredildikçe giriş seviyesindeki çalışanların iş tanımı da değişiyor. Gartner, CMO’ların junior çalışanlara yapay zekanın ürettiği sonuçları değerlendirme gibi görevler vermeyi düşünmesi gerektiğini belirtiyor.
İşe alım süreçleri de bu dönüşümden payını alıyor. Gartner’a göre adaylar artık farklı ölçütlerle değerlendirilmeli. Muhakeme ve eleştirel düşünce, yapay zekayla çalışmanın temel becerileri olarak öne çıkıyor.
Rapor, daha değerli görevlerin tek başına yeterli olmayacağının da altını çiziyor. Gartner’a göre genç çalışanların düzenli olarak yönlendirilmesi ve yanlarında birer mentor bulunması bu dönüşümün kritik bir parçası.
Liderlerin yüzde 60’ından fazlası beceri erozyonundan endişeli
Şirketler uzun süredir çalışanlarını yapay zekaya hızla uyum sağlamaya teşvik ediyor. Bu teşvik çoğu zaman teknolojinin yeterince tanınmadığı bir ortamda gerçekleşti. Son dönemde ise giderek daha fazla şirket, yapay zekanın çalışanların yetkinliklerini zamanla zayıflatabileceğine dair kaygılarını dile getiriyor.
BCG’nin yakın tarihli bir araştırması bu kaygıyı somut verilerle ortaya koyuyor. İş dünyası liderlerinin yüzde 60’tan fazlası, yapay zekanın beraberinde getirebileceği insan becerisi erozyonunun önümüzdeki üç ila beş yıl içinde kurumlar için ciddi bir tehdit oluşturacağına inanıyor.
Bugünün junior’ı yarının CMO’su
Pazarlama departmanları bugün kısa vadeli verimlilik ile uzun vadeli yetenek gelişimi arasında hassas bir denge kurmak zorunda. Giriş seviyesi pozisyonlar, markaların gelecekteki strateji ekiplerinin yetiştiği alan olarak işlev görüyor. Bu basamağı tamamen otomasyona bırakan bir kurum, birkaç yıl içinde yapay zekayı yönetecek deneyimli insan kaynağını da kaybetme riskiyle karşı karşıya kalıyor. Gartner’ın çağrısı bu nedenle bir insan kaynakları önerisinden çok daha geniş bir anlam taşıyor. Yapay zeka çağında rekabet avantajını, teknolojiyi en hızlı benimseyen markalar kadar onu en iyi yönetecek yetenekleri bugünden yetiştiren markalar elde edecek.