Yapay zekanın “en tartışmalı” kullanım örneklerini ödüllendiren AI Darwin Ödülleri, bu yıl ilk kez sahiplerini bulmaya hazırlanıyor. Mizahi bir yaklaşımla tasarlanan bu ödüller, teknoloji kullanımında riskleri ve toplumsal-etik etkileri göz ardı eden kişi ve kurumları “onurlandırmayı” amaçlıyor.
AI Darwin Ödülleri, ünlü Darwin Ödülleri’nden ilham alıyor. 1992-2022 yılları arasında Wendy Northcutt tarafından başlatılan Darwin Ödülleri, “evrim sürecine katkıda bulunan, spektaküler şekilde hayatını kaybedenler”i ironik bir şekilde ödüllendiriyordu. Yeni versiyon ise bu yaklaşımı dijital dünyaya taşıyor: “Seçici doğal süreç artık sadece biyoloji için değil; dijitalleşti ve tüm insanlık için geçerli olacak” diyor organizatörler.
Ödülün kriterleri
Aday gösterilecek projelerde temel kriter, “bariz risklerin göz ardı edilmesi” olarak belirtiliyor. Ayrıca:
- Yapay zeka kullanımını içermesi,
- Potansiyel olarak yıkıcı etkiler barındırması,
- Etik noktalarda körlük,
- Küresel ölçekte hırslı projeler olması gerekiyor.
Kazananlar, kamuoyu oylaması, uzman paneller ve hatta yapay zekâ sistemleri tarafından seçilecek. Organizasyon, bu yöntemi mizahi bir şekilde “yapay zekayı insan aptallığını yargılatmakta ne yanlış olabilir ki?” diyerek açıklıyor.
Adaylardan öne çıkanlar
Toplam 15 adayın bulunduğu listede, 9 proje onaylanmış, 4’ü elenmiş ve 2’si hala doğrulama aşamasında. İşte öne çıkan bazı örnekler:
Taco Bell – Yapay Zekâ Destekli Drive-Thru
Taco Bell, 500’den fazla lokasyonda yapay zeka sesli sipariş sistemlerini devreye aldı. Amaç, sipariş yönetiminde verimliliği artırmaktı. Ancak sistem sık sık hatalar verdi, müşteriler şikayetçi oldu ve teknolojinin yanlış kullanımı dikkat çekti. Sonuç olarak şirket projeyi yeniden değerlendirmek zorunda kaldı. Organizatörler, “Taco Bell, aşırı güven, yetersiz test ve insanın kişiselleştirilmiş taco isteğine yenik düşme üçlemesini mükemmel şekilde gerçekleştirdi” yorumunu yaptı.
McDonald’s – Chatbot Olivia
McDonald’s, işe alım süreçlerini hızlandırmak için Olivia adlı bir yapay zeka chatbot geliştirdi. Milyonlarca başvuru sahibinin verilerini işleyen sistem, ne yazık ki “123456” gibi basit bir şifre ile korunuyordu. Bu durum, 64 milyon başvuru sahibinin kişisel bilgilerinin açığa çıkmasına yol açtı. Ayrıca sistem, bazı temel soruları bile anlamakta zorlanıyordu. Organizatörler, “yapay zekaya aşırı güven ve geleneksel aptallığın mükemmel birleşimi” olarak nitelendirdi.
Xbox – Yapay zeka ile iş kaybının psikolojisi
Microsoft, Temmuz ayında 9.000 çalışanını işten çıkardı. Xbox Games Studios Ürün Yöneticisi Matt Turnbull, LinkedIn üzerinden ChatGPT ve Copilot’un iş kaybı yaşayan çalışanların “duygusal yükünü hafifletebileceğini” belirtti. Bu yorum, sosyal medyada kullanıcılar ve çalışanlar tarafından duyarsız ve uygunsuz bulundu. Organizasyon, bunu “yapay zekâya olan aşırı güvenin insan odaklı sorunları çözme biçimi” olarak tanımladı.
AI Darwin Ödülleri için aday gösterme süreci devam ediyor, ancak kazananların açıklanacağı tarih henüz belli değil. Organizasyon, ödülleri “yapay zeka ile insan aptallığını kutlamak” olarak tanımlıyor.
