Yaratıcılık dünyasının en prestijli sahnesi olan Cannes Lions Uluslararası Yaratıcılık Festivali’nin 2025 edisyonunda, dikkat çeken bir gelişme yaşanmış, festivalin en büyük ödüllerinden biri olan Grand Prix’yi kazanan DM9 ajansı hakkında, yarışmaya sunduğu vaka videosunda sahte ya da manipüle edilmiş unsurlar kullanmış olabileceği gerekçesiyle resmi bir soruşturma başlatılmıştı.
Bu iddialar artık resmiyet kazandı: Cannes Lions yönetimi, DM9 ajansının “Efficient Way to Pay” kampanyasını festivalden tamamen çıkardığını ve Grand Prix’nin iptal edildiğini duyurdu.
Yapılan açıklamada bu karar, kampanyanın vaka videosunda gerçek olaylar ve sonuçlar gibi sunulan bölümlerin yapay zekayla oluşturulup manipüle edildiğinin ortaya çıkması üzerine alındı. Festival yönetimi, jüriye yanıltıcı bilgi sunulmasının, değerlendirme sürecinin güvenilirliğini zedelediğini belirtti.
“Cannes Lions, otantik, temsil gücü yüksek ve sorumlu yaratıcılığı kutlamak için var” diyen festival yönetimi, vakada kullanılan içeriğin bu değerleri ihlal ettiğini vurguladı.
DM9 manipülasyonu kabul etti
Ajansın Eş Başkanı Pipo Calazans, birkaç gün önce yaptığı açıklamada, manipülasyonu doğrulayarak özür dilemişti. Yapay zekayla oluşturulan bölümler arasında:
- Bir müşteri röportajı,
- Kuzey Carolina Senatörü’nün bir TED konuşması,
- CNN Brezilya’ya ait bir haber videosu yer alıyor.
CNN Brezilya, görüntülerin izinsiz ve manipüle şekilde kullanıldığını doğruladı ve DM9 ile Consul’un sahibi Whirlpool’a şikayette bulundu. CNN’deki gazetecinin Aralık 2022’de kurumdan ayrıldığı da bilgide yer aldı.
Kampanya, enerji tasarrufuyla taksitli ödeme modelini birleştirerek, Brezilya’daki ailelerin Consul marka beyaz eşyaları daha erişilebilir biçimde satın almasını sağladığını iddia ediyordu.
Grand Prix ve diğer ödüller geri alındı
Festival yönetimi, “Yapılan kapsamlı soruşturma ve bağımsız denetçilerle yürütülen değerlendirme sonucunda, kampanyanın festivalden ve ödüllerden çıkarılması gerektiğine karar verilmiştir” açıklamasında bulundu. DM9 ajansının özrü ve iyileştirme taahhütleri, ödülün korunmasına yeterli görülmedi.
Diğer kampanyalar da geri çekildi
DM9, sürecin ardından “Plastic Blood” (OKA Biotech) ve “Gold = Death” (Urihi Yanomami) kampanyalarını da proaktif olarak festivalden çektiğini açıkladı. Cannes Lions, bu projelerin de “gerekli meşruiyet düzeyine sahip olmadığını” belirterek, ilgili tüm ödüllerin geri çekileceğini bildirdi.
Bazı Latin Amerika kaynaklarına göre, yaşanan gelişmelerin ardından ajansın Kreatif Başkanı Ícaro Doria’nın görevinden ayrıldığı da kesinleşti. Doria, birkaç gün önce Ad Age’e yaptığı açıklamada, festivalin soruşturmasını doğrulamış ancak “çalışmanın esasen meşru olduğunu” savunmuştu.
DM9’dan yeni etik adımlar
DM9, kriz sonrası etik anlayışını güçlendirme sözü verdi. Co-CEO Pipo Calazans, ajans bünyesinde bağımsız ve dış uzmanlardan oluşacak bir Yapay Zeka Etik Komitesi kurulacağını açıkladı. Bu komitenin, yapay zeka kullanımıyla ilgili rehberlik yapması, etik tartışmaları desteklemesi ve sektörle şeffaf iletişimi artırması hedefleniyor.
“Bu olay, teknolojilerin sorumlu kullanımı üzerine düşünmenin ve etik ilkelerin yaratıcılıkla birlikte yürütülmesinin ne kadar hayati olduğunu gösteriyor” diyen Calazans, ajansın çalışma kültüründe ciddi reformlara gideceklerini belirtti.
Cannes Lions’tan yeni kurallar
Festival yönetimi, yapay zekanın artan etkisi karşısında ödül sürecinin güvenilirliğini korumak için yeni kurallar getirdi:
- Katılım Kodu: Tüm başvuru yapan ajanslar, yenilenen Etik Davranış Kodunu imzalamak zorunda.
- Şeffaflık: Kampanyalarda yapay zeka kullanımı açık şekilde belirtilmeli. Aksi halde diskalifiye ya da ödül iptali uygulanabilir.
- Tespit Araçları: Manipüle edilmiş içerikleri tanımak için içerik analiz araçları kullanılacak.
- İnceleme Komitesi: Yapay zeka, etik ve içerik doğruluğu konularında uzmanlardan oluşan bir kurul oluşturulacak.
Festival, bu yeni önlemlerin resmi denetim süreçleriyle destekleneceğini ve gerekli durumlarda “ödülün geri alınması ya da kamuya açık şekilde ifşa edilme” gibi yaptırımların uygulanacağını da vurguladı.