Kahve Dünyası’nın kamusal alanda güncel sanatı destekleyen projesi Yanköşe, 11’inci edisyonunda doğayla insan arasındaki çatışmaya dikkat çeken çarpıcı bir enstalasyona ev sahipliği yapıyor. Sanatçı Alper Aydın’ın “Jeo-Atlas” isimli yerleştirmesi, kontrolsüz kentleşmenin doğada açtığı derin yaraları bir duvar boyunca gözler önüne seriyor.
Kıymet Altunyurt’un mimari desteğiyle hayata geçirilen çalışma, Karaköy’deki Yanköşe duvarını dikey bir yeryüzüne dönüştürüyor. Üzerine yerleştirilen oyuncak dozerlerle betonlaşmanın geldiği boyutu simgeleyen eser, hem bir zaman belgesi hem de bir uyarı niteliği taşıyor. Azalan yeşil alanlara ve yok olan doğal yaşam alanlarına dikkat çeken Jeo-Atlas, izleyicisini doğayla ilişkisini sorgulamaya davet ediyor.
Bir şehir güncesi, bir vicdan aynası
Jeo-Atlas, Aydın’ın 2017’de 15. İstanbul Bienali’nde sergilenen “D8M” isimli işinin devamı niteliğinde. Sanatçı, son 10 yıldır Türkiye’deki topografik değişimi gözlemliyor ve bu birikimini sanatsal dile çeviriyor. Aydın, “Her gelişimde şehirlerin değiştiğini fark ettim. Bu çalışma, o dönüşümün bir haritası gibi. Duygularla, sezgilerle ortaya çıktı. Çünkü sanat, hesapla değil hissederek yapılır.” diyerek yaklaşımını özetliyor.
Çocukların verdiği tepki, eserin ruhunu yansıtıyor
Yanköşe’nin kamusal alanda yer alması, projeye ayrı bir anlam katıyor. Aydın, özellikle çocukların esere olan ilgisinin kendisini en çok etkileyen şey olduğunu vurguluyor: “Yoldan geçen çocuklar, duvarda 50 dozeri bir arada görünce şaşırdı, etkilendi. Bu, projenin dilinin karşıya geçtiğini ve bir farkındalık yarattığını gösteriyor. Bu bağ çok özel.”
Yıkımı anlatıyor ama umudu da taşıyor
Jeo-Atlas, sadece doğaya verilen zararı değil, aynı zamanda bu zararın farkına vararak geleceğe dair bir bilinç inşa etme çağrısı yapıyor. Dönüşen şehirlerin, betonlaşan doğanın ve yok olan yaşamın hikayesini sanatsal bir dille anlatan eser, izleyicinin vicdanında yankılanacak sorular bırakıyor.
Künye:
- Sanatçı: Alper Aydın
- Mimari Destek: Kıymet Altunyurt
- Sergi Süresi: Nisan – Ekim 2025
- Seçici Kurul: Dilara Altınkılıç Kutmangil, Kaan Altınkılıç, Evrim Altuğ, Bülent Erkmen, Fatoş Üstek
- Proje Koordinasyonu: Tuna Ortaylı
- Görsel Kimlik: BEK Tasarım
- Prodüksiyon: OCD Works
- Fotoğraf: Flufoto
- Video: Volkan Öze
