Hollanda’nın idari başkenti Lahey, 1 Ocak 2025 itibarıyla dünyada iklim değişikliğiyle ilgili ürün ve hizmetlerin reklamını yasaklayan ilk şehir olacak. Bu karar, iklim kriziyle mücadelede önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor. Hayvanları Koruma Partisi (PvdD) tarafından desteklenen bu yasak, 2021 yılında otobüs duraklarında fosil yakıt reklamlarının kaldırılmasını talep eden bir önergenin ardından, 12 Eylül’de Lahey belediye meclisi tarafından onaylandı. Şehir, bu kararla fosil yakıtlara bağımlılığı sona erdirmeye yönelik net bir mesaj veriyor.
Yasak kapsamında, kamusal alanlarda tatil uçuşları, gemi seyahatleri, benzinli arabalar ve benzin tedarikçileri gibi çevreye zarar veren ürünlerin reklamları yasaklanacak. PvdD üyesi Leonie Gerritsen, Lahey’in 2030 yılına kadar iklim açısından nötr olmayı hedeflediğini belirterek, “Çevreye zarar veren ürünlerin reklamlarına izin vermek bu hedefle tutarlı değil” dedi. Bu yenilikçi düzenleme, iklim krizinin aciliyeti göz önüne alındığında, hükümetler ve şirketlerden daha hızlı ve kararlı eylemler talep ediyor.
Fosil yakıt reklamlarının kaldırılmasını savunan Reclame Fossielvrij örgütü, Lahey belediye meclisinin kararını memnuniyetle karşıladı. Örgütün temsilcisi Femke Sleegers, “Lahey, iklim kriziyle yüzleşmek için gereken cesareti gösterdi” dedi. Sleegers’a göre, Lahey’in aldığı bu karar, diğer şehirler için bir örnek teşkil edebilir ve dünyada benzer adımların atılmasına ilham verebilir.
Lahey’in uyguladığı bu strateji, Zwolle ve Tilburg gibi şehirlerin fosil yakıt reklamlarını gönüllü anlaşmalar veya sözleşmeler aracılığıyla yasaklama çabalarından farklı bir yaklaşım sergiliyor. Lahey, fosil yakıt reklamlarını şehir genelinde aynı anda ortadan kaldırarak şirketlere ve vatandaşlara güçlü bir mesaj veriyor.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres de küresel bir fosil yakıt reklam yasağı çağrısında bulunmuştu. Lahey’in aldığı bu karar, sürdürülebilir bir geleceğe doğru güçlü yerel politikalarla ilerlemenin mümkün olduğunu gösteriyor. Amsterdam Üniversitesi’nden Profesör Ingo Venzke’ye göre, fosil yakıt reklamlarının yasaklanmasına yönelik yasal argümanlar da zayıf ve tütün reklamlarına getirilen yasakla benzer bir sürecin fosil yakıtlar için de geçerli olabileceğini vurguluyor.
Lahey’in attığı bu adım, iklim krizi karşısında somut bir eylem planı sunuyor ve çevreye olan bağlılığı şehirde görünür hale getiriyor. Bu karar aynı zamanda, reklam sözleşmelerinin değiştirilmesi sürecinde doğabilecek ek maliyetleri ve hukuki anlaşmazlıkları da ortadan kaldırıyor.
