Moda dünyasında kültürel yağmacılık tartışmaları yeniden alevlendi. Bu kez merkezde, adidas Originals ile ABD’li tasarımcı Willy Chavarria’nın imzasını taşıyan “Oaxaca Slip-On” sandaletleri var. Tasarım, Meksika’nın Oaxaca eyaletindeki yerli toplulukların el emeği deri huarache sandaletlerinden esinlenmişti. Ancak hikayenin geri kalanı, ilham verici olmaktan çok tepki çekici oldu.
Sandaletlerin Çin’de üretilmesi, ilham alınan yerli toplulukların sürece dahil edilmemesi ve hiçbir şekilde kredi verilmemesi, Meksika’da büyük yankı uyandırdı. Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, “Büyük şirketler sık sık yerli toplulukların ürünlerini, fikirlerini ve tasarımlarını sahipleniyor” diyerek sert çıktı ve hukuki adımların değerlendirildiğini açıkladı.
Tepkilerin büyümesi üzerine Willy Chavarria, BBC’ye verdiği röportajda açıkça özür diledi: “Bu kültür yağmacılığı olduğu için ve Oaxaca topluluğuyla doğrudan çalışmadığımız için pişmanım.” adidas Originals ise Oaxaca yetkilileriyle temasa geçtiğini, tazminat dahil olası adımların masada olduğunu duyurdu.
Marka, tasarımın özellikle Villa Hidalgo Yalágag geleneğinden ilham aldığını vurgulayarak, bu toplulukla diyalog ve iş birliği sözü verdi. Hem Adidas hem de Chavarria, sandaletin tanıtım görsellerini sosyal medyadan kaldırdı.
Chavarria ise asıl niyetinin Oaxaca’nın güçlü kültürel ruhuna saygı duruşu olduğunu söylerken, yerel toplulukla birlikte çalışmamanın en büyük hata olduğunu kabul etti: “Sevgi ve saygı sözle değil, eylemle kazanılır.”
