Yıllarca internetin kapılarını aralamak “Google’lamak” ile eş anlamlıydı. Oysa yapay zekanın yükselişi, bu alışkanlığı kökten sarsmaya başladı. Artık bilgiye ulaşmak için başvurulan yegane kaynak arama motorları değil.
Zira Claneo’nun Almanya ve ABD’de gerçekleştirdiği güncel araştırma, aramanın evrim geçirdiğini gözler önüne seriyor: Arama, artık sadece bir kutuya kelime yazmak değil; bazen bir sohbete başlamak anlamına geliyor.
Geleneksel arama gücünü koruyor ama…
Her ne kadar Google ve Bing gibi arama motorları hala haftalık kullanıcıların %77’si tarafından tercih edilse de bu oran geçen yıla göre 4 puanlık bir düşüşe işaret ediyor. Yine de liderlik koltuğu hala onların. Hemen arkalarından ise sosyal medya devleri geliyor: YouTube (%67), Instagram (%65), Facebook (%51) ve TikTok (%44).
Ancak asıl dikkat çekici yükseliş yapay zeka destekli sohbet robotlarında. ChatGPT, DeepSeek ve Gemini gibi sohbet robotlarının haftalık kullanıcı oranı %15 artarak %33’e ulaşmış durumda. Perplexity ve You.com gibi yapay zekalı arama motorları ise henüz %17’lik daha niş bir kitleye hitap ediyor.
Basit mi, karmaşık mı? Hangi bilgiye nereye gidiyoruz?
Kullanıcılar ne aradıklarına göre platform değiştiriyor. Basit bilgilerde Google gibi arama motorları hâlâ açık ara önde (%50,5), ancak konu karmaşıklaştıkça tablo değişiyor. Karmaşık sorularda yapay zekâ sohbet robotları (%38,6) ile geleneksel arama motorları (%40,3) neredeyse başa baş.
Genel bilgi aramalarında Google gibi arama motorları %67 oranla zirvede kalırken, onları %21 ile hem yapay zekâ sohbet robotları hem de Wikipedia izliyor. AI destekli arama motorlarının bu alandaki payı yalnızca %10.
Ürün aramasında taht sallanıyor
Söz konusu alışverişse, sahneye farklı oyuncular çıkıyor. Amazon, ürün aramalarında %50 ile neredeyse Google’a (%53) kafa tutuyor. Hatta moda ve teknoloji gibi spesifik kategorilerde, kullanıcılar Google yerine doğrudan Amazon veya Zalando gibi uzmanlaşmış platformlara yöneliyor.
Yapay zeka sohbet robotları sadece sorulara yanıt vermekle kalmıyor. Kullanıcıların %29’u metin oluşturmak için bu araçlara başvuruyor. Hemen ardından karmaşık bilgi aramaları (%26) ve araştırma (%25) geliyor. Ürün karşılaştırmaları ve son dakika haberleri gibi alanlarda ise yapay zeka henüz düşük kullanım oranlarına (%10) sahip.
Güvenin yeni adresi
Yapay zeka sohbet robotlarına duyulan güven %21 artarak %79’a çıkarken, AI destekli arama motorları da %32’lik bir sıçramayla aynı seviyeye ulaştı. Ancak yine de zirvede Google var: Kullanıcıların %90’ı geleneksel arama motorlarına güven duyduğunu söylüyor. Onları fiyat karşılaştırma siteleri (%89), YouTube ve Amazon izliyor.
Öte yandan kullanıcıların arama yaparken en çok önem verdiği faktör, ne yazık ki “güven” değil: Uygun fiyatlı ürünler bulmak. Güncel içerik, kullanıcı yorumları, anlaşılır anlatım ve hızlı yükleme süreleri de kullanıcı deneyimini şekillendiren unsurlar arasında.
Sonuç mu?
Arama alışkanlıkları değişiyor, merkez kaçıyor. Yapay zeka sohbet robotları bilgiye giden yolda yeni kapılar açıyor. Ama hala çoğumuz için Google ilk durağımız. En azından şimdilik…