Amazon’un, yayıncıların içeriklerini yapay zeka şirketlerine lisanslayabileceği bir pazaryeri üzerinde çalıştığı öne sürülüyor. The Information’ın haberine göre şirket, bazı yayıncılarla görüşmeler yürütüyor ve içeriklerin önceden belirlenmiş bir ücret karşılığında yapay zeka şirketlerine sunulabileceği bir yapı tasarlıyor.
Bu modelle Amazon’un, yapay zeka şirketleri ile medya kuruluşları arasında süregelen telif ve içerik kullanımı gerilimini azaltmayı hedeflediği belirtiliyor. OpenAI, Google ve Anthropic gibi şirketlerin haber içeriklerini yeterli lisans anlaşması olmadan kullandığı iddiaları uzun süredir tartışma konusu. Önerilen pazaryeri, içerik kullanımını lisanslı ve şeffaf bir zemine taşımayı amaçlıyor.
Lisanslı içerik, hukuki riskleri azaltabilir
Planlanan sistemde yapay zeka şirketleri, yayıncıların içeriklerine ücret ödeyerek erişebilecek ve bu içerikleri modellerini eğitmek için yasal çerçevede kullanabilecek. Böylece hem olası telif davalarının önüne geçilmesi hem de yayıncılar için yeni bir gelir kalemi yaratılması hedefleniyor.
Nitekim son dönemde OpenAI ve Google gibi şirketler bazı yayıncılar ve Reddit gibi platformlarla bireysel lisans anlaşmaları yaptı. Buna karşın The New York Times gibi bazı medya kuruluşları, içeriklerinin izinsiz kullanıldığı gerekçesiyle yapay zeka şirketlerine dava açtı. Amazon’un planladığı pazaryeri, bu tür ihtilafları sistematik bir modele bağlayabilir.
Amazon projeyi resmî olarak doğrulamış değil. Ancak TechCrunch’a yapılan açıklamada şirket, yayıncılarla güçlü ve yenilikçi ilişkiler yürüttüğünü vurgularken iddiaları da net biçimde yalanlamadı.
Microsoft benzer bir adım attı
Amazon’un üzerinde çalıştığı belirtilen yapı, kısa süre önce Microsoft tarafından hayata geçirilen benzer bir pazaryeriyle paralellik taşıyor. Microsoft’un sistemi, içerikleri yapay zeka modeli eğitiminde kullanılan yayıncılara ödeme yapılmasını esas alıyor. Başlangıçta sınırlı bir girişim olarak değerlendirilen bu modelin, Amazon’un da devreye girmesiyle daha geniş ölçekli bir eğilime dönüşebileceği yorumları yapılıyor.
Öte yandan yapay zeka teknolojilerinin medya üzerindeki etkisi yalnızca lisans tartışmalarıyla sınırlı değil. Arama motorlarına entegre edilen yapay zeka özellikleri, yayıncı trafiğini de doğrudan etkiliyor. Ahrefs’in analizine göre Google sonuç sayfasında ilk sırada yer alan sayfaların tıklanma oranı yüzde 58 düşmüş durumda. Bu gerilemenin, Google’ın “AI Overviews” özelliğinin yaygınlaşmasıyla bağlantılı olduğu ifade ediliyor.
“AI Overviews” ve “Yapay Zeka Modu”nda kaynaklara atıf yapılsa da kullanıcılar çoğu zaman ek bilgi için bağlantıya tıklamak yerine doğrudan yeni sorular yöneltmeyi tercih ediyor. Bu durum, yayıncıların görünürlüğünü ve trafik gelirlerini baskı altına alıyor.
Google ise yayıncıların içeriklerinin bu alanlarda nasıl gösterileceği konusunda daha fazla kontrol sağlayacak bir “opt-out” seçeneği üzerinde çalışıyor. Ancak bu tercih, içeriklerin ilgili yapay zeka alanlarında daha az görünmesi anlamına da gelebilir.
Amazon’un planladığı pazaryeri hayata geçerse, yayıncılar ile yapay zeka şirketleri arasındaki ekonomik ilişkinin daha kurumsal ve standart bir zemine taşınması mümkün olabilir. Bu adım, içerik sahipliği ve veri ekonomisi tartışmalarında yeni bir evreye işaret ediyor.
