Yapay zekanın yükselişiyle birlikte gündelik görevleri kolaylaştıran sayısız araç hayatımıza girdi. Semrush tarafından hazırlanan rapor, özellikle dijital arama alışkanlıklarında yapay zeka temelli sistemlerin hızlı yükselişini ortaya koyuyor. Artık kullanıcılar bilgiye ulaşırken yalnızca bağlantılara değil, doğrudan cevaplara yöneliyor.
OpenAI tarafından geliştirilen ChatGPT, yalnızca bir yapay zeka uygulaması olmaktan çıkarak dijital arama dünyasının baş aktörlerinden biri haline geldi. Kullanıcılar artık film önerilerinden yemek tariflerine, metin düzeltmelerinden teknik sorulara kadar birçok konuda ChatGPT’ye başvuruyor.
ABD’de masaüstü kullanıcılarının %28,26’sı ChatGPT’yi tercih ediyor. Bu oran, Bing ve Yahoo gibi geleneksel arama motorlarının önüne geçmiş durumda. Üstelik kullanıcı başına ortalama oturum sayısı %74,86 artarken, platformda geçirilen süre de %101 oranında yükseldi.
ChatGPT ve benzeri yapay zeka sistemleri, yalnızca bağlantılar sunmak yerine doğrudan, bağlam içinde ve açıklayıcı yanıtlar vererek arama alışkanlıklarını dönüştürüyor.
Google’dan rakip hamle: AI Mode
ChatGPT’nin başarısı karşısında Google da yapay zeka tabanlı arama çözümünü tanıttı: AI Mode. 2025 Mayıs’ında kullanıma sunulan bu sistem, kullanıcılara sadece yanıt vermekle kalmıyor, aynı zamanda bu yanıtları destekleyen bağlantıları da %92 oranında bir yan panelde sunuyor. Bu açıdan, klasik Google sonuçlarından çok ChatGPT’ye yakın bir deneyim sunuyor.
AI Mode’un öne çıkan verileri şunlar:
- Yanıtların %92’si, bağlamsal bağlantılar içeren bir yan menüyle geliyor.
- Geleneksel bağlantılar ise sadece %7 oranında, genellikle belirli bir sayfa arandığında (navigasyonel aramalarda) gösteriliyor.
- Bu az sayıdaki geleneksel sonuçlarda, klasik Google aramalarıyla %89 oranında alan adı ve %80 oranında URL örtüşmesi bulunuyor.
- Perplexity, kaynak benzerliği açısından Google’a en çok benzeyen model: %91 alan adı ve %82 URL düzeyinde uyum.
- AI Mode her yanıt için ortalama 7 farklı kaynak gösteriyor; bu sayı Google’ın AI Overviews sisteminde genellikle 3 ile sınırlı.
- Ancak AI Mode’un gösterdiği bağlantıların yalnızca %35’i Google’ın ilk 10 organik sonucu ile örtüşüyor.
Yeni favori kaynaklar: Reddit, YouTube ve forumlar
Yapay zekâ sistemlerinin sıklıkla başvurduğu kaynaklar da değişim içinde. Özellikle Reddit, YouTube ve Facebook gibi kullanıcı içeriklerinin yoğun olduğu platformlar öne çıkıyor. Aynı şekilde, OpenStreetMap veya Mapbox gibi daha önce çok görünür olmayan siteler de, net ve yapılandırılmış bilgiler sundukları için artık sıkça alıntılanıyor.
SEO bitmiyor, evriliyor: GEO çağı başlıyor
Semrush uzmanları bu dönüşümün SEO’nun sonu değil, evrimi olduğunu savunuyor. “GEO” yani Generative Engine Optimization kavramı giderek öne çıkıyor. Bu, yalnızca geleneksel arama motorları için değil, aynı zamanda yapay zeka yanıt motorları için de optimize edilmiş içerik üretimi anlamına geliyor.
Yapay zeka motorları; teknik içerikler, derinlemesine yazılar ve uzman görüşlerinin bulunduğu kaynaklara daha fazla yer veriyor. Bu da klasik listelemelerin ötesinde bir görünürlük fırsatı doğuruyor.
Öne çıkmak için 6 öneri
Yapay zeka ile şekillenen arama ekosisteminde öne çıkmak isteyen markalar ve içerik üreticileri için Semrush’ın önerileri şöyle:
- İçeriği kullanıcı arama niyetiyle uyumlu hale getirin.
- Reddit, YouTube ve benzeri UGC (kullanıcı içerikli) platformlarda aktif olun.
- Açık, faydalı ve yapılandırılmış dokümantasyonlar hazırlayın.
- Yapay zeka yanıtlarında içeriğinizin ne sıklıkla geçtiğini takip edin.
- Klasik SEO’yu terk etmeyin, hala alıntılanmak için önemli.
- AI Optimization (AIO) gibi özel araçlarla görünürlüğü artırın.