Fransız teknoloji grubu Thales’in yeni raporu, internet trafiğinin küresel ölçekte nasıl bir dönüşüm yaşadığını gözler önüne seriyor. Rapor, kimin internete hâkim olduğu sorusunu yeniden tartışmaya açıyor ve bulgular hiç de iç açıcı değil.
Thales raporuna göre botlar, küresel internet trafiğinin %53’ünü oluşturuyor. Bir yıl önce bu oran %51 seviyesindeydi. Artış kulağa mütevazı gelebilir fakat asıl mesele bu yüzdenin ardında saklı. İnternette dolaşan botların büyük bölümü artık zararsız tarayıcılardan ibaret değil. Aksine kötücül amaçlarla hareket eden, organize ve giderek sofistike hale gelen sistemler söz konusu.
Etten kemikten insanlar bugün çevrimiçi trafiğin yalnızca %47’sini temsil ediyor. Wikipedia gibi internetin en köklü sitelerinden biri bu dönüşümü en sert şekilde hisseden taraflardan. ChatGPT’nin 2022 sonunda piyasaya çıkmasının ardından ünlü çevrimiçi ansiklopediyi botlar daha sık, insanlar daha seyrek ziyaret eder oldu. Wikipedia’da insan kaynaklı trafik son bir yılda %8 geriledi.
Kullanıcılar artık aramıyor, soruyor
İnsan trafiğinin gerilemesinin ardındaki en güçlü dinamik bilgiye erişim alışkanlıklarındaki köklü değişim. ChatGPT ve Gemini gibi sohbet botları geleneksel arama motorlarının yerini almaya başladı. Google da kullanıcıları AI Overviews ile karşılayarak yapay zeka destekli özetler sunuyor. Sonuç olarak kullanıcılar siteleri tıklamak yerine doğrudan cevap almayı tercih ediyor ve bu durum web trafiğinin doğasını kökten değiştiriyor.
Ancak meselenin görünmeyen bir yüzü daha var. İnternette gezinen botların hepsi bilgi toplayan masum yapılar değil. Kötü niyetli botlar küresel trafiğin yaklaşık %40’ını yutuyor. Thales’in tespitine göre bot saldırıları son bir yılda on iki kat arttı. Bu rakam, dijital ekosistemin ne ölçüde tehdit altında olduğunu açıkça ortaya koyuyor.
Hedefte API’ler var
Modern botlar artık yalnızca kimlik bilgisi çalmak veya fiyat kazımak gibi klasik faaliyetlerle yetinmiyor. Yapay zeka bu sistemleri insan davranışını şaşırtıcı bir hassasiyetle taklit edebilen yapılara dönüştürdü. Kötücül bot faaliyetlerinin yaklaşık %27’si doğrudan API’leri hedef alıyor.
Botlar geleneksel kullanıcı arayüzlerini atlayarak arka uç sistemleriyle doğrudan iletişim kuruyor, iş mantığından faydalanıyor ve şirketlerin operasyonel süreçlerini manipüle ediyor. Geçen yıl ele geçirilen hesapların %46’sı bu tür saldırıların kurbanı oldu. API güvenliği artık BT departmanlarının ikincil bir başlığı olmaktan çıkıp şirketlerin varoluşsal meselesi haline geldi.
Geleneksel güvenlik anlayışı çöktü
Rapor, botları tanımlayıp engellemeye odaklanan klasik güvenlik yaklaşımlarının artık geçerliliğini yitirdiğini ortaya koyuyor. Otomasyonun her yerde olduğu ve çoğu zaman tamamen meşru amaçlarla kullanıldığı bir ortamda eski yöntemler yetersiz kalıyor.
Thales şirketlere yeni bir yol öneriyor. Şeffaflığı, politika uygulamasını ve davranış analizini bir araya getiren yönetişim odaklı bir yaklaşım. Bu modelin temelinde hangi yapay zeka ajanlarının hangi sistemlerle etkileşime girebileceğini tanımlamak, API’lere kontrol mekanizmaları yerleştirmek ve botların baş döndürücü evrim hızına ayak uyduran koruma araçları geliştirmek yatıyor.
İnternet bir zamanlar insanların kurduğu bir ağdı. Şimdi ise insanların bu ağda misafir olduğu yeni bir döneme giriyoruz. Asıl soru şu olabilir. Botların çoğunluk olduğu bir internette güven, kimlik ve etkileşim kavramları nasıl yeniden tanımlanacak?