Gartner: Yapay zekayla verimlilik hedefine ulaşan şirketlerin oranı %3’te kaldı
Gartner’ın yeni araştırmasına göre yapay zekayla belirlediği verimlilik ve maliyet hedeflerine ulaşabilen kuruluşların oranı yüzde 3'te kaldı. Kuruluşların yüzde 77'si yapay zekanın verimliliği artırmasını ve maliyetleri düşürmesini beklerken yöneticilerin yüzde 38'i yapay zeka için ayırdığı bütçeyi şimdiden aştı. Buna rağmen şirketlerin yüzde 85'i yapay zeka harcamalarını artırmaya hazırlanıyor. Gartner’a göre yapay zeka çalışanlara zaman kazandırıyor. Şirketlerin zorlandığı nokta ise açılan bu zamanı değer üreten işlere yönlendirmek.
Yapay zeka, iş dünyasına girdiği günden bu yana daha hızlı çalışan ekipler, daha düşük maliyetler ve daha verimli şirketler vaadiyle anılıyor. Gartner’ın Orlando’da düzenlenen İK Zirvesi’nde paylaştığı yeni araştırma ise bu vaadin şirketlerin büyük çoğunluğunda henüz karşılık bulmadığını gösteriyor. Araştırmaya göre yapay zekayla ilişkilendirdikleri verimlilik ve etkinlik hedeflerine ulaşan kuruluşların oranı yalnızca %3. Yapay zekayı iş akışlarına yerleştirirken öngördüğü maliyet tasarrufunu gerçekleştirebilen şirketlerin oranı da aynı seviyede kalıyor.
Beklenti yüksek, bütçeler planın üzerinde
Bu sonuç, şirketlerin yapay zekaya yüklediği beklentiyle birlikte okunduğunda daha da dikkat çekici hale geliyor. Araştırmaya göre kuruluşların %77’si yapay zekanın kendi şirketlerinde verimliliği artırmasını ve maliyetleri düşürmesini bekliyor. Öte yandan yöneticilerin %38’i yapay zeka için başlangıçta ayırdığı bütçeyi aştığını söylüyor. Yani birçok şirkette beklenen tasarruf gerçekleşmezken harcamalar planlananın üzerine çıkıyor.
Bu tablo yatırım iştahını azaltmış görünmüyor. Kuruluşların %85’i yapay zeka harcamalarını artırmayı planlıyor. Şirketler yapay zekayı kısa vadede kendini amorti etmesi gereken bir tasarruf aracı yerine, uzun vadede geride kalmamak için girilmesi gereken bir rekabet alanı olarak görüyor.
Gartner’a göre şimdilik tasarruf beklenmemeli
Gartner’ın İK uygulamalarından sorumlu kıdemli direktör analisti CV Viverito, mevcut durumu açık bir ifadeyle özetliyor: “Kuruluşlar şu aşamada yapay zekadan maliyet tasarrufu elde etmeyecek.” Viverito’ya göre fırsat başka bir yerde duruyor: “Daha büyük fırsat, yapay zekayı daha önce mümkün olmayan işleri yapmak için kullanmakta yatıyor. Örneğin çalışanların zamanını yeni yetkinliklere, yeni sonuçlara ve yeni büyüme alanlarına kaydırmak.”
Bu değerlendirme, yapay zekanın şirketlerdeki rolüne dair yaygın varsayımı da sorguluyor. Yapay zekanın getirisi maliyet tablosunda aranırken Gartner bu getiriyi şirketin yapabildiği işlerin genişlemesinde görüyor.
Kazanılan zaman değer üreten işlere aktarılamıyor
Araştırmanın en önemli tespiti, sorunun kaynağına ilişkin. Viverito’ya göre şirketler yapay zeka sayesinde çalışanlara zaman kazandırmayı zaten başarıyor: “Kapasite yaratmakta zorlanılmıyor. Bu, kuruluşlar işi yeniden tasarlarken zaten gerçekleşiyor. Kuruluşların zorlandığı nokta, bu kapasiteyi kullanılabilir hale getirmek ve değerli olana yönlendirmek.”
Başka bir deyişle yapay zeka bir raporu, sunumu ya da içeriği daha kısa sürede hazırlamayı mümkün kılıyor. Ancak kazanılan saatler yeni işlere ve yeni fikirlere ayrılmadığında verimlilik artışı şirketin sonuçlarına yansımıyor. Bu nedenle Gartner, şirketlerin yapay zeka çabalarını bu teknolojinin somut etki yarattığı alanlarda yoğunlaştırmasını öneriyor. Kuruma göre yapay zekanın tüm organizasyonda benimsenmesi de kritik önem taşıyor. Gartner, yeni kullanım alanlarını belirlerken üst düzey yöneticilere ve sahadaki çalışanlara eşit öncelik verilmesi gerektiğini vurguluyor.
Kazanç şimdilik teknoloji devlerinde toplanıyor
Yapay zekanın iş dünyasındaki etkisine temkinle yaklaşan değerlendirmeler Gartner’la sınırlı kalmıyor. Apollo Global Management’ın baş ekonomisti Torsten Slok da kısa süre önce yapay zekanın kazancının şimdilik büyük teknoloji şirketlerinde toplandığını söyledi. Slok’a göre teknoloji sektörü dışındaki kuruluşların büyük bölümü yapay zeka kullanımından henüz kayda değer bir fayda görmüyor. Slok, “Devasa yatırımlara ve yapay zeka etrafındaki yaygın heyecana rağmen, teknoloji sektörünün dışında bu teknoloji bugün şirketlere ya çok az kazanç sağlıyor ya da hiç sağlamıyor” diyor.
Pazarlama ekipleri için kazanılan saatin karşılığı
Bulgular, yapay zekayı en yoğun kullanan alanlardan biri olan pazarlama için de anlamlı bir soru doğuruyor. Pazarlama ekipleri içerik üretiminde, kampanya varyasyonlarında, raporlamada ve araştırmada yapay zekayla ciddi zaman kazanıyor. Bu zaman aynı işin daha fazlasını üretmeye harcandığında ortaya daha çok içerik çıkıyor, daha çok değer çıkmıyor. Yapay zekanın markalar için yarattığı fark, kazanılan saatlerin tüketiciyi daha iyi anlamaya, daha güçlü fikirler geliştirmeye ve yeni büyüme alanları aramaya ayrılmasıyla ortaya çıkıyor. Gartner’ın araştırması, yapay zekanın getirisini belirleyen unsurun açtığı zamanın nereye gittiği olduğunu gösteriyor.
