Neden bu kadar çok kişi gece yarısına kadar telefonlarıyla uğraşıyor?

Birçok insan, ne kadar yorgun olsa da gece geç saatlere kadar uyanık kalıyor. “Uykum var” deseler de kendilerini telefonda gezinirken, video izlerken ya da sadece boş boş dururken buluyorlar. Peki neden?

Bu durum her zaman kötü alışkanlıklarla ya da zaman yönetimi eksikliğiyle açıklanamaz. Aslında pek çok insan için gece geç saatler, sadece kendilerine ait olan tek zaman dilimi. Uzmanların artık “intikamcı uyku erteleme” (revenge bedtime procrastination) adını verdiği bu davranış biçimi, kişinin uyumayı bilinçli olarak ertelemesi anlamına geliyor. Nedeni ise basit: Gün boyunca yoğunluk ve stres nedeniyle kişisel zamana yer kalmıyor. Gece geldiğinde ise kişi kendine ait o anları bırakmak istemiyor.

İnsanlar zamanlarının kontrolünü istiyor

ABD’de yetişkinlerin yarısından fazlası, iş ya da günlük yaşam programlarının kendilerine vakit bırakmadığını söylüyor. Bu durum stres yaratıyor. Günün sonunda her şey sakinleştiğinde, birçok insan “şimdi sıra bende” hissiyle uykuyu erteliyor.

Ne kadar yorgun olsalar da hemen uyumak istemiyorlar. Çünkü uyumak, onlara ait son zaman diliminin de sona ermesi anlamına geliyor.

Uyumak yerine ne yapıyoruz?

İnsanlar gece geç saatlerde birçok farklı nedenle uyanık kalıyor. Kimisi rahatlamak, kimisi ertesi günü geciktirmek istiyor. Hatta bazen bu süreden keyif alınmasa bile alışkanlık haline geldiği için devam ediliyor.

İşte insanların uykuyu ertelemelerinin en yaygın nedenleri:

Bazı nedenler duygusal, bazıları ise sadece huzur arayışıyla ilgili. Ancak küçük tercihler birikerek ciddi uyku problemlerine yol açabiliyor.

Uykumuzu elimizden alan platformlar

Teknoloji bu davranışta önemli bir rol oynuyor. Birçok uygulama, kullanıcıyı içeride tutmak için tasarlandı. Sürekli yeni içerik gösteriyorlar, otomatik olarak bir sonraki videoyu oynatıyorlar ya da akışı durmadan yeniliyorlar.

İşte insanların uyumadan önce en çok kullandığı platformlar:

Bu platformlar eğlenceli olsa da zamanın nasıl geçtiğini fark etmeden saatlerce uyanık kalmamıza neden olabiliyor.

Peki teknoloji yardımcı da olabilir mi?

Sorunun bir parçası olan teknoloji, çözümün de bir parçası olabilir. Günümüzde pek çok telefon ve uygulama, uyku zamanı için hatırlatıcı ayarlamaya olanak tanıyor. Belirli saatlerden sonra uygulama kullanımını sınırlandırmak da mümkün.

İşte uykuya yardımcı olabilecek bazı teknolojik araçlar:

• Uyku takibi uygulamaları: Uyku alışkanlıklarını anlamanıza yardımcı olur.
• Gece modu ya da mavi ışık filtresi: Göz yorgunluğunu azaltır.
• Rahatlatıcı müzik ya da uyku hikâyeleri: Uykuya geçişi kolaylaştırır.
• Telefonu yataktan uzak tutmak: Cazibeyi azaltır.

Bu değişiklikler tek başına mucize yaratmaz, ama uykuyu tercih etmeyi biraz daha kolaylaştırabilir.