Her geçen gün daha fazla şirket yapay zekayı iş süreçlerine entegre ediyor. Ancak MIT Media Lab ile BetterUp Labs’in yürüttüğü yeni bir araştırma, bu yoğun kullanıma rağmen beklenen verimlilik artışının gerçekleşmediğini ortaya koyuyor.
Harvard Business Review tarafından yayınlanan araştırmaya göre yapay zekayı aktif şekilde kullanan şirketlerin yüzde 95’i ölçülebilir bir fayda elde edemediklerini belirtiyor. Üstelik iş dünyasında yapay zekaya yapılan yatırım 30 ila 40 milyar dolar seviyesine ulaşmış durumda.
Araştırmada sosyal medyada yapay zekanın ürettiği düşük kaliteli içeriklerin “AI slop” diye tanımlandığı hatırlatılıyor. Buna benzer şekilde iş dünyasında da “workslop” kavramı gündeme gelmiş durumda.
“Workslop”; yapay zeka ile hızla üretilen ama gerçekte düşük kaliteli rapor, sunum ve metinleri ifade ediyor. İlk bakışta düzgün görünen bu belgeler, çalışanların çoğu zaman baştan sona yeniden düzenlemesini gerektiriyor. Sonuç olarak da verimlilik ciddi şekilde düşüyor.
ABD’de 1.000’den fazla çalışanla yapılan ankette, katılımcıların yüzde 40’ı son bir ayda en az bir kez “workslop” ile karşılaştığını söyledi. Bu sorun şirketlerde tüm seviyelerde hissediliyor: yöneticilerden denetçilere, çalışanlardan ekip liderlerine kadar herkes iş akışında bu içeriklerden etkileniyor.
Maliyet, motivasyon ve iş ilişkileri zarar görüyor
“Workslop” şirketlere yalnızca zaman kaybettirmiyor, aynı zamanda büyük maliyetler de doğuruyor. Araştırmacılar, bu tür içeriklerin her yıl kişi başına ortalama 186 dolara mal olduğunu, büyük ölçekli şirketlerde ise toplam maliyetin milyonlarca doları bulduğunu belirtiyor.
Üstelik sorun yalnızca finansal değil. Çalışanların moralini ve ekip içi iş birliğini de olumsuz etkiliyor. Yapay zeka ile üretilmiş düşük kaliteli belgeler hazırlayan kişiler, meslektaşlarının yaklaşık yarısı tarafından daha az yaratıcı, daha az yetkin ve daha az güvenilir olarak algılanıyor. Hatta çalışanların üçte biri, gelecekte bu kişilerle daha az çalışmayı tercih edeceğini söylüyor.
Çözüm: Şirket politikaları ve eğitim
Araştırmanın yazarları, bu tabloya rağmen yapay zekayı suçlamamak gerektiğini vurguluyor. Onlara göre iş hayatında her zaman daha az istekli veya daha az yetkin çalışanlar oldu.
Ancak yapay zekadan doğrudan fayda sağlanabilmesi için şirketlerin net politikalar geliştirmesi ve çalışanlarını doğru şekilde eğitmesi gerekiyor.
