Dijital pazarlama dünyasında uzun süredir görünürlük mücadelesi Google arama sonuçları üzerinden şekilleniyor. Markalar, tüketicilerin ürün, hizmet, tatil rotası ya da satın alma önerisi ararken karşısına çıkmak için arama motoru optimizasyonuna, ücretli reklamlara ve içerik yatırımlarına odaklanıyor.
Yapay zeka destekli sohbet araçlarının yaygınlaşması bu alışkanlığı dönüştürüyor. Kullanıcılar artık hangi ürünü satın alacaklarını, hangi markayı tercih edeceklerini veya hangi seyahat seçeneğinin kendileri için daha uygun olduğunu doğrudan ChatGPT gibi platformlara soruyor. Bu sohbetler, satın alma yolculuğunun ilk aşamasında markaların görünürlüğünü etkileyen yeni bir alan oluşturuyor.
Similarweb’in araştırması, bu etkinin mevcut ölçüm sistemlerinde yeterince görünmediğine işaret ediyor. ChatGPT bir markayı tüketiciye ilk kez tanıtsa bile, kullanıcı siteye Google üzerinden ulaştığında trafik kaynağı arama motoru olarak kaydediliyor. Böylece yapay zekanın keşif ve yönlendirme rolü analiz ekranlarının dışında kalıyor.
ChatGPT önerisi marka ziyaretini artırıyor
Similarweb, yapay zeka sohbet botlarının satın alma sürecindeki rolünü incelemek için ABD’de araştırmaya gönüllü olarak katılan masaüstü kullanıcılarının davranışlarını analiz etti. Çalışma finans, seyahat ve güzellik kategorilerine odaklandı.
Araştırmada, ChatGPT’nin daha önce kullanıcı tarafından bilinmeyen bir markayı önerdiği durumlar incelendi. Sonuçların daha sağlıklı olması için son bir ay içinde markanın web sitesini ziyaret eden kullanıcılar ile markayı ilk sorgusunda zaten söyleyen kişiler değerlendirme dışı bırakıldı.
Elde edilen verilere göre, ChatGPT’nin önerdiği markaların web siteleri ziyaret edilme açısından 2,5 kat daha yüksek olasılığa sahip oluyor. Bu sonuç, sohbet botlarının ürün ve marka keşfinde doğrudan etkili bir kanal haline geldiğini gösteriyor.
Kullanıcının sohbet sırasında bir marka adıyla karşılaşması, satın alma kararını hemen tamamladığı anlamına gelmiyor. Ancak marka, daha sonra yapılacak araştırma, fiyat karşılaştırması, yorum okuma ve satın alma adımlarında tüketicinin değerlendirme listesine giriyor.
Kullanıcıların yüzde 56’sı Google’da arıyor
Araştırmanın en dikkat çekici verisi, ChatGPT önerisi sonrasında kullanıcıların markaya nasıl ulaştığıyla ilgili. Kullanıcıların yalnızca yüzde 9’u sohbet botundaki bağlantı üzerinden doğrudan markanın web sitesine gidiyor.
Buna karşılık kullanıcıların yüzde 56’sı önerilen markanın adını arama motoruna yazıyor ve siteye Google üzerinden ulaşıyor. Bu davranış, Google Analytics gibi platformlarda ziyaretin organik trafik veya markalı arama olarak görünmesine yol açıyor.
Bu tablo, pazarlama ekipleri açısından önemli bir ölçüm sorusu yaratıyor. Kullanıcı Google’da markayı aramış olsa da, arama kararının kaynağı ChatGPT’deki öneri olabiliyor. Ancak güncel atıf sistemleri, yapay zekanın bu ilk temasını görünür hale getirmekte zorlanıyor.
Similarweb’in bulguları, yapay zekanın markalar için yeni bir keşif katmanı oluşturduğunu gösteriyor. Sohbet botları kullanıcıyı doğrudan satın alma sayfasına göndermese bile, markanın tüketicinin zihnindeki ilk seçenekler arasına girmesinde etkili olabiliyor.
Satın alma yolculuğunun ilk adımı değişiyor
ChatGPT ve benzeri platformlar, tüketicilerin araştırma alışkanlıklarında yeni bir başlangıç noktası yaratıyor. Kullanıcılar fiyat karşılaştırmasına, kullanıcı yorumlarına ve marka sitelerine geçmeden önce hangi seçeneklerin bulunduğunu yapay zekaya soruyor.
Bu eğilim, sohbet tabanlı platformların kullanıcı ölçeğiyle birlikte daha görünür hale geliyor. ChatGPT’nin aylık kullanıcı sayısı 1 milyarı aşarken, Gemini’nin aylık kullanıcı sayısı da 900 milyona ulaşıyor. Bu büyüklük, yapay zeka asistanlarını ürün ve hizmet keşfinde güçlü bir giriş kanalı haline getiriyor.
Adobe tarafından yayımlanan yakın tarihli bir analiz de benzer bir değişime dikkat çekiyor. Şirketin ABD’deki Amazon Prime Day dönemini inceleyen çalışmasına göre, yapay zeka araçlarıyla ürün ve fırsat araştırması yapan tüketicilerin dönüşüm oranı, arama motoru, e-posta ve sosyal medya üzerinden gelen kullanıcılardan yüzde 40 daha yüksek gerçekleşti.
Bu oran, önceki yılın Prime Day verileriyle karşılaştırıldığında daha da dikkat çekici bir tablo sunuyor. Bir önceki dönemde sohbet botlarını kullanan tüketicilerin dönüşüm oranı diğer kanalların yüzde 23 altında kalıyordu. Bir yıl içinde yaşanan değişim, yapay zeka destekli araştırmanın satın alma davranışındaki etkisinin hızla güçlendiğini gösteriyor.
Markalar için yeni görünürlük alanı
Yapay zeka sohbet botlarının yükselişi, markaların ürün bilgilerini nasıl hazırladığı sorusunu da öne çıkarıyor. Ürün özellikleri, fiyatlandırma, stok bilgisi, kullanıcı faydaları ve kategori açıklamalarının yapay zeka modelleri tarafından kolayca okunabilecek, güncel ve yapılandırılmış biçimde sunulması daha önemli hale geliyor.
Adobe analisti Vivek Pandya’nın Forbes’a yaptığı değerlendirmeye göre, markaların erişilebilir ve okunabilir veri altyapısı kurması, sohbet botlarının önerilerinde görünürlük kazanmak açısından belirleyici olacak. Bu durum, içerik stratejisinden ürün sayfalarına, teknik altyapıdan müşteri yorumlarına kadar geniş bir alanı kapsıyor.
Ölçüm tarafında ise pazarlama ekiplerini daha karmaşık bir dönem bekliyor. Tüketici ChatGPT üzerinden bir markayı keşfedip Google’da arama yaptığında, yapay zekanın yönlendirici etkisi mevcut analiz sistemlerinde doğrudan görünmüyor. Bu nedenle markaların yalnızca son tıklama verisine odaklanmak yerine, keşif ve değerlendirme aşamalarındaki görünürlüğünü de takip etmesi gerekiyor.
