“Milyonerler sosyal medyamızdan çıksın” sloganı, Free Our Feeds hareketinin felsefesini en iyi şekilde özetliyor. Elon Musk ve Mark Zuckerberg gibi milyarderlerin etkisinden bağımsız bir sosyal medya ekosistemi kurmayı hedefleyen bu sosyal hareket, Protokol AT temelli merkeziyetsiz bir yapı oluşturmak için harekete geçti. Bu protokol, örneğin Bluesky’ın arkasındaki merkeziyetsizleşmeyi destekleyen teknoloji olarak biliniyor.
Mozilla Foundation’ın Başkanı Mark Surman, Social Web Foundation’ın CEO’su Mallory Knodel ve New_ Public’in Eş Direktörü Deepti Doshi gibi açık kod savunucusu isimlerin önderlik ettiği hareket, kullanıcıların daha fazla söz sahibi olduğu ve tercihlerini kontrol edebildiği bir sosyal medya sistemi geliştirmek istiyor.
Meta’nın moderasyon politikası değişikliği hareketi tetikledi
Free Our Feeds hareketinin doğuşu, Meta’nın içerik doğrulama sistemini kaldırıp, yerine Twitter’ın (yeni adıyla X) kullandığı “topluluk notları” benzeri bir sistem getirmesiyle hız kazandı. Hareket, bu gelişmeyi kullanıcı haklarının gaspı olarak değerlendiriyor.
Ayrıca Elon Musk’ın ABD Başkanı Donald Trump’ın yeniden seçilmesine yönelik desteği de harekete geçişin bir diğer önemli nedeni. Musk, Trump’ın kampanyasını hem kamuoyu önünde destekledi hem de finansman sağladı. Trump, Musk’ı yeni kurulan Hükümet Verimlilik Departmanı’nın başına getirdi. Trump’ın oğlu Barron Trump ise TikTok üzerinden genç seçmenleri kampanyaya çekme rolünü üstlendi. TikTok’un ABD’deki faaliyetlerini sürdürebilmesi, Trump’ın şirkete ek süre tanıyacağına dair söz vermesiyle mümkün oldu.
Free Our Feeds temsilcileri, “Kendi çıkarları için kullanılan bir sosyal medya platformunun küresel bir kamusal alan olmaktan nasıl uzaklaştığını gördük. Bunu bir daha yaşamak istemiyoruz. Sosyal medyayı milyarderlerin kontrolünden kurtarmaya kararlıyız. Bunun için üç şeye ihtiyacımız var: topluluk, finansman ve kontrol” ifadelerini kullandı.
Bağış kampanyası ile “özgür sosyal medya” hedefi
Free Our Feeds, Twitter’ın eski CEO’su Jack Dorsey tarafından kurulan Bluesky’dan ilham alıyor ancak ticari bir şirket olan Bluesky’dan farklı olarak, kamu yararına bir vakıf kurmayı planlıyor. Bu vakıf, açık protokollerle çalışan sosyal medya uygulamalarının geliştirilmesi için bağımsız bir altyapı sağlayacak ve geliştiricilere destek sunacak.
Kampanyanın nihai hedefi üç yıl içinde 30 milyon dolar bağış toplamak. Ancak ilk aşamada, vakfı hayata geçirmek için 4 milyon dolar toplamayı hedefliyorlar. Şu anda GoFundMe üzerinden yürütülen kampanya, haberi yayına hazırladığımız sırada 73 bin dolara ulaşmış durumda. Vakfın yıl sonuna kadar kurulması planlanıyor.
Free Our Feeds, Mark Ruffalo, Wikipedia kurucusu Jimmy Wales, İngiliz Parlamentosu üyesi Rosie Boycott ve Avrupa Parlamentosu üyesi Alexandra Geese gibi tanınmış isimlerden de destek alıyor.
Bu hareket, kullanıcıların X’ten Bluesky ve Mastodon gibi platformlara göç etmesiyle sosyal medya ekosisteminde yaşanan değişimlerin bir parçası olarak görülüyor. Mastodon’un CEO’su Eugen Rochko, geçtiğimiz günlerde merkeziyetsiz sosyal ağın mülkiyetini kâr amacı gütmeyen bir organizasyona devredeceğini açıkladı. Rochko, “Mastodon bir bireye ait olmamalı ya da kontrol edilmemeli” dedi.
