Altı yıl, 13 aslan, sıfır Grand Prix. Türk reklamcılığının Cannes karnesi bu üç rakama sığıyor. Aynı dönemde yurt içinde dağıtılan kupaların sayısını ise kimse sayamıyor. Dünyanın en büyük yaratıcılık festivali Cannes Lions 2026, 22-26 Haziran arasında yaratıcı endüstriyi bir kez daha Fransa’nın güneyinde topladı. Bu yıl 92 ülkeden 20 bin 50 başvuru jüriye ulaştı. Brezilya bir futbol sahasını dev bir barkoda çevirdi. Porto Riko, kiralık araçların kilit sesini yerli bir kurbağanın çağrısıyla değiştirip Grand Prix kazandı. Ve Türkiye yine yoktu.
Festival sona erdiğinde Türkiye dünyanın en büyük yaratıcılık sahnesinden bu yıl tek bir aslan çıkaramadan döndü. Altı yıllık ödül sayacı 13’te kilitlenirken Grand Prix hanesi bir kez daha boş kaldı. Türkiye’nin adı festival boyunca yalnızca bir kısa listede geçti. Bir tarafta sayamayacağımız kadar kupa, diğer tarafta bomboş bir uluslararası karne. Dışarıda görünmeyi başaramayan bir sektör, içeride kendini ödüllendirmekten yorulmuyor. Ama sektör bu çelişkiyi sorgulamak yerine bir sonraki galaya hazırlanıyor.
Türkiye’den festivale kalan tek iz bir kısa liste oldu
Bu yıl Cannes Lions’ın kısa listelerinde Türkiye’den tek bir iş yer aldı. TBWA\Istanbul’un McDonald’s Türkiye için hazırladığı “Archie”, PR Lions kapsamında Engagement / Single-Market kategorisinde kısa listeye girdi. Ödül törenlerinde bu çalışma da aslana dönüşmedi. Young Lions Design tarafında da durum benzerdi. Hem yerleşik ajans cephesi hem de genç yetenek hattı kapının önünde durdu.
Her yıl biraz daha az, bu yıl hiç…
Türkiye’nin Cannes karnesi aynı yerde saymaya devam ediyor. Geçen yıl bu tabloyu beş yıllık bir dökümle yazmıştık. O zaman da toplam 13 aslan ve sıfır Grand Prix vardı. Aradan bir yıl geçti, tablonun üzerine bir basamak daha eklendi ama rakam kımıldamadı.
- 2021 yılında Türkiye 6 Aslan kazandı.
- 2022 yılında yalnızca 2 Bronz Aslan geldi.
- 2023 yılında sonuç değişmedi ve yine 2 Bronz Aslan kazanıldı.
- 2024 yılı sadece 1 Bronz Aslan ile tamamlandı.
- 2025 yılında “Hayalet Ağlar” kampanyasıyla 1 Altın ve 1 Bronz Aslan kazanıldı.
- 2026: kocaman 0
Çatı kurumlar kendi yarışmalarıyla ilgileniyor
Burada yaygın bir yanılgı var. Sektörü temsil eden kurumların bu görünmezlik karşısında sessiz kaldığı sanılıyor. Gerçek bunun tam tersi. Reklamcılar Derneği ve Reklamverenler Derneği son derece hareketli. Bütün mesele şu ki bu hareketin tamamı içeriye dönük. Reklamcılar Derneği Kristal Elma’yı düzenliyor, iki dernek el ele Effie Türkiye’yi yürütüyor. Yıl boyunca onlarca tören, yüzlerce kategori, sayısız jüri. Aynı kampanyalar bu törenlerde dört beş kez ödüllendiriliyor. Sektör, küresel sahnede ayıracağı gücü kendi kurduğu yarışmalara akıtmayı seçiyor.
Türkiye’de ödül almayan bir iş kalmadı
Aslında iki derneğin törenleri bu tablonun küçük bir parçası. Asıl kalabalık onların açtığı yolu izleyen kurum ve oluşumlarda. Sektör yayınlarının ödülleri, farklı kurumların düzenlediği yarışmalar ve bunlara ek olarak, bir yıl ortaya çıkıp ertesi yıl ortadan kaybolan, jürisinin nasıl belirlendiği bile net olmayan organizasyonlar da takvimi dolduruyor. Kısacası Türkiye’de bir reklamın girebileceği yarışmaların sayısını saymak artık mümkün değil. Her mecra için ayrı, her ölçüm modeli için ayrı, her kategori kırılımı için ayrı bir kupa üretiliyor.
Bu enflasyonun vardığı yer şu: Türkiye’de ödül almayan bir iş neredeyse kalmadı.
Yeterince yarışmaya girildiğinde her kampanya bir yerlerden bir kupayla dönüyor. Ödül, işin gerçek etkisini ya da yaratıcılığını gösteren bir ölçüt olmaktan çıkıp katılımın doğal sonucuna dönüştü. Bir işin ödül alması artık ayırt edici bir başarı taşımıyor çünkü herkes alıyor. Duvarları kupayla dolu ajanslar, uluslararası sahnede tek bir kısa listeye giremiyor.
Kendi çalıp kendi oynayan bir sektör
Kuşkusuz bu döngünün en çarpıcı yanı yarattığı tatmin. Kurumlar kendi düzenledikleri yarışmalarda kendi sektörlerini ödüllendiriyor. Gala geceleri, “rekor katılım” duyuruları, kupa fotoğrafları birbirini izliyor. Kendi çalıp kendi oynayan bir yapı, alkışı da kendi sıralarından topluyor. Uluslararası skor tablosu sıfırda dururken masaların başında kimse rahatsız olmuyor. Bu tablo sektör için olağan hale geldi. Rahatsızlık duyulmadığı için değişme ihtiyacı da doğmuyor.
Kazanmadan kazanmış hissetmenin rahatlığı
Cannes Lions 2026 sona erdi. Türkiye festivali izleyici koltuğundan takip etti, içeride ise hiçbir şey kımıldamadı. Bu kadar çok ödülün dağıtıldığı bir sektörün uluslararası karnesinin tamamen boş kalması bir tesadüf taşımıyor. İkisi aynı hastalığın iki yüzü. Dışarıda görünmeyi sağlayacak enerji, içeride kendini ödüllendirmeye harcanıyor. Türkiye, Cannes Lions ve uluslararası sahnede yarışmayı çoktan bıraktı. Geriye ise kendi salonunu kurup kendini şampiyon ilan eden bir sektör kaldı…
