Son üç yıl içinde çalışma ortamında önemli değişiklikler yaşandı. Bu değişiklikler sadece pandeminin etkisiyle dijitalleşme alanında yaşanan büyük ilerlemelerle sınırlı değil, aynı zamanda bu dönüşümün kültürel açıdan yarattığı etkilerle de ilişkilendiriliyor. Esneklik şu anda çalışanların önceliklerinin merkezinde bulunuyor ve bu durum da yetenek yönetimi, personel seçimi ve organizasyon kültürü stratejilerinin şekillenmesinde büyük bir rol oynuyor.
Uzaktan çalışmanın çalışanların refahını artırma yolunda yaygın bir şekilde benimsenmesinin ardından, şimdi gündemde olan bir sonraki konu “dört gün çalışma modeli” olarak karşımıza çıkıyor.
4 günlük çalışma daha fazla refah, üretkenlik ve gelir sağlıyor.
4 Day Week, Amerika Birleşik Devletleri, İrlanda ve Avustralya’da altı ay süreyle başlatılan haftalık dört günlük çalışmayla ilgili deneylerin olumlu sonuçlarını paylaştı: Daha az stres ve daha fazla memnuniyet. Daha az devamsızlık, daha yüksek üretkenlik seviyeleri. Ve elbette daha fazla gelir….
Şirketlerin genel notu 10 üzerinden 9 ve çoğunluğu 5 günlük çalışma haftası modeline geri dönme niyetinde olmadıklarını belirtiyor. Üstelik çoğu şirket haftaya 4 gün ile devam edeceğini paylaşırken, diğerleri henüz nihai bir karar vermemiş veya testte yaşadıklarıyla devam etme eğiliminde.
Ancak bu modeli destekleyenler arasında bir çalışma gününün daha kısa olması gerektiğini savunanlar da bulunuyor. Bu yaklaşım, Pazartesi’den Cuma’ya veya haftanın beş günü çalışma yapısını sürdürse de amaçları gerçekten verimsiz saatleri ortadan kaldırmak.
Çalışan yalnızca 4 saat 12 dakikasını aktif olarak çalışarak geçiriyor
İş arama platformu Zippia’nın bu yılın başlarında ABD’de 1000 ofis çalışanıyla yaptığı bir ankete göre, 8 saatlik bir iş günü boyunca ortalama bir çalışan yalnızca 4 saat 12 dakikasını aktif olarak çalışarak geçiriyor.
Diğer bulgular arasında çalışanların iş günü içerisinde ortalama 1 saat 5 dakikayı haber sitelerini okuyarak geçirdikleri kaydedildi. Ayrıca katılımcıların %78’i günlük işlerini tamamlamak için 8 saate ihtiyaç duymadıklarını ve toplantılarda geçirilen zamanın %71’inin verimsiz olduğunu düşündüklerini belirtti.
Verimlilikte iyileşmeler ve daha fazla bağlılık
Bu nedenle bazı profesyoneller ve şirketler, daha az saatli çalışma günlerinin benimsenmesini savunuyorlar. Örneğin 2019 yılında Digital Enabler adlı küçük bir Alman şirketi, çalışanların tamamen işe konsantre olmaları gereken beş saatlik bir iş günü uygulamaya koydu. Öyle ki çalışanların cep telefonu kullanmasını kısıtladı ve mesai saatlerinde sosyalleşmelerini engelledi.
İsveç ise iki yıl süren ve 2017’de tamamlanan bir projede altı saatlik iş gününü test etmek için bir deney gerçekleştirdi ve sonuçlar üretkenlik, sağlık ve refahta iyileşmeler olduğunu gösteriyordu.
Çalışma saatlerinin azaltılmasının temel avantajlarından biri çalışanlara esneklik sağlaması. Bu da daha kısa çalışma günleri, okul günlerine veya bakmakla yükümlü kişilerin görevlerine daha uygun koşullar sağlıyor. Özellikle de çocuk sahibi profesyoneller veya diğer insanların bakımından sorumlu olanlar için daha iyi iş-yaşam dengesi sağlıyor.
Bu sistem aynı zamanda organizasyona ilişkin başka faydaları da beraberinde getiriyor. Ve olay şu ki bilişsel düzeyde, insanların konsantrasyon kapasitesi sınırlı. Kendinizi ne kadar zorlarsanız o kadar yorulursunuz ve performansınız da o kadar etkilenir. Yani çalışanları uzun süre konsantrasyonlarını korumaya zorlamak hatalara ve verimsizliklere yol açabilir. Bu nedenle, daha az çalışma saati olası sürtüşmeleri önleyebilir.
Şirketlere odaklanacak olursak, haftanın beş iş günü ulaşılabilir olması gerekenler için günde beş veya altı saatlik bir çalışma bir çözüm. Ayrıca, yalnızca mevcut olanın değil, kuruluşlarına en uygun yeteneğin bulunmasına da yardımcı olabilir.
Yeni çalışma modelleri, çalışma kültürüyle çatışıyor
Ancak modeller aynı zamanda bazı riskleri veya dezavantajları da beraberinde getiriyor. Bunlar arasında, daha az saat çalışma gerçeği bile tüm çalışanların üretkenliklerinde bir iyileşme yaşayacağı anlamına geliyor.
Ayrıca, farklı zaman dilimleri arasında bağlantıya ihtiyaç duyan çok uluslu şirketler için de engel oluşturuyor. Faaliyetleri gün boyu veya günün 24 saati hizmet içerenler için ise bu, daha fazla işçinin işe alınmasını gerektiriyor ve bu da masrafları etkileyebiliyor.
Ancak yeni modeller, işte var olamamanın hâlâ güçlü bir ağırlığa sahip olduğu bir kültürle karşı karşıya. Ve birçok yönetici performanslarını değerlendirmek için hâlâ çalışanların fiziksel olarak ofislerde olmalarını veya sürekli bağlantı halinde olmalarını şart koşuyor.
Ancak öte yandan, günümüzde birçok iş lideri, geleneksel modelleri sorgulamaya ve çalışanları memnun edecek yeni çözüm ve araçları uygulamaya daha açık. Çünkü sonuçta iş gününün kısalması da haftanın dört günlük olması da nihai hedef aynı…
