“İnsan işe almayı bırakın.”
Bir dönem distopik bilim kurgu afişlerinde görülebilecek bu cümle, artık gerçek bir reklam kampanyasının sloganı. Artisan adlı yapay zeka girişimi, New York ve San Francisco’daki açıkhava reklamlarında şirketlere doğrudan çalışanlarını azaltma çağrısı yaptı.
Mesaj netti: İnsan pahalı, yavaş ve yoruluyor. Yapay zeka ise durmaksızın çalışıyor.
Kampanyanın merkezinde yer alan “Ava”, şirketin geliştirdiği yapay zeka satış temsilcisi. Artisan’ın iddiasına göre sistem, potansiyel müşteri bulabiliyor, kişiselleştirilmiş e-postalar yazabiliyor, yanıtları yönetebiliyor ve toplantı planlayabiliyor. Üstelik tüm bunları bir insan çalışanın maliyetinin yaklaşık beşte biriyle yapıyor.
Teknoloji şirketlerinin yıllardır kullandığı “yardımcı araç”, “işleri kolaylaştıran asistan” söylemi burada yerini çok daha sert bir tona bırakıyor. Artisan, yapay zekayı çalışanların yanında konumlandırmıyor. Çalışanların yerine koyuyor.
Billboard’larda kullanılan dil de bunu özellikle görünür hale getiriyor. Kampanyanın en çok konuşulan görsellerinden birinde hasta olduğu için işe gelemeyen “Steve” isimli kurgusal bir çalışanın mesajı yer alıyor. Aynı görselde Ava’nın ise aynı gün içinde 12 toplantı organize ettiği ve yaklaşık 1.300 potansiyel müşteri bulduğu yazıyor.
Mesaj ise şu: İnsan yorulur, izin ister, hata yapar. Yapay zeka ise durmadan çalışır.
“Verimlilik” söylemi artık daha karanlık bir yere gidiyor
Kampanya kısa sürede sosyal medyada yoğun tepki topladı. Çok sayıda kullanıcı reklamların yalnızca provokatif olmadığını, aynı zamanda çalışanları küçümseyen bir ton taşıdığını savundu. Bazı paylaşımlarda billboard’ların kaldırılması çağrıları yapıldı.
Tepkinin büyümesinin nedeni yalnızca sert sloganlar değil. Kampanya, teknoloji sektörünün son dönemde giderek daha görünür hale gelen yaklaşımını da açık biçimde ortaya koyuyor: Yapay zeka artık doğrudan maliyet düşürme ve ekip küçültme aracı olarak pazarlanıyor.
Özellikle beyaz yakalı çalışanlar açısından rahatsız edici olan nokta da burada başlıyor. Çünkü kampanya, yıllardır teknoloji sektörünün dolaylı biçimde verdiği mesajı ilk kez billboard boyutunda söylüyor: “Yerine geçebiliriz.”
Artisan CEO’su Jaspar Carmichael-Jack ise eleştiriler sonrası yaptığı açıklamada kampanyanın bilinçli olarak provokatif hazırlandığını kabul etti. CEO’ya göre hedef alınan şey insanlar değil tekrar eden satış operasyonları. Ancak kullanılan iletişim dili, bu ayrımı büyük ölçüde görünmez hale getiriyor.
Yapay zeka reklamcılığı artık korku satıyor
Teknoloji reklamları uzun yıllar boyunca daha iyi bir gelecek fikri üzerine kuruluydu. Daha hızlı iletişim, daha yaratıcı araçlar, daha kolay yaşam… Yeni yapay zeka kampanyalarında ise başka bir duygu öne çıkıyor: Yerini kaybetme korkusu.
Artisan’ın kampanyası tam olarak bunun üzerine çalışıyor. Yapay zekanın ne yapabildiğini anlatırken aynı anda insan çalışanı “eski sistem” gibi göstermeye çalışıyor. Kampanyanın bu kadar tartışılmasının nedeni de yalnızca sert olmasında çok, birçok kişinin zaten hissettiği iş güvencesi kaygısını reklam diline dönüştürmesi.
