TikTok, reklam görmek istemeyen kullanıcıya doğrudan bir fiyat etiketi koydu. Şirket İngiltere’de “TikTok Ad-Free” adını verdiği yeni abonelik modelini duyurdu. Aylık 3,99 sterline, yani yaklaşık 5,4 dolara denk gelen hizmet, önümüzdeki aylarda kademeli olarak devreye alınacak ve yalnızca 18 yaş üstü kullanıcılara açık olacak.
Yeni model uygulama içindeki reklamları tamamen kaldırıyor. Abone olan kullanıcının verileri de reklam amacıyla kullanılmayacak. TikTok bu noktada bir parantez açıyor: Platformun çekirdek deneyimi her iki tarafta da aynı kalacak. Ücretli sürümü tercih eden kullanıcı da ücretsiz sürümde kalan kullanıcı da aynı içeriklere, içerik üreticilerine ve özelliklere erişebilecek.
Reklam ile abonelik arasındaki sınır eriyor
Adım, TikTok’un iş modelindeki dönüşümün yeni bir aşaması. Büyük dijital platformların reklam ve abonelik arasında melez formüller denemeye başladığı bir döneme denk geliyor. Aynı zamanda Avrupa’da kişiselleştirilmiş reklamcılığa yönelik düzenleyici baskının somut bir yansıması. GDPR çerçevesinde kişisel verinin reklam amacıyla işlenmesi için açık rıza zorunluluğu, platformları kullanıcıya alternatif sunmaya itiyor.
TikTok İngiltere Genel Müdürü Kris Boger, açıklamasında modeli topluluk ve işletme dengesi üzerinden konumlandırdı: “TikTok’ta topluluğumuza sunduğumuz seçim özgürlüğü ile İngiliz şirketlerinin büyümesi el ele ilerliyor. Platformdaki reklamcılık binlerce İngiliz şirketinin yeni müşterilere ulaşmasına, satışlarını artırmasına ve istihdam yaratmasına katkı sağlıyor. Reklamsız seçenek ise insanlara kendi deneyimleri üzerinde daha fazla kontrol sunuyor.”
Şirket bu modeli 2023’ten itibaren bazı Avrupa pazarlarında test ediyordu. Süreç, dijital platformların gizlilik ve kişiselleştirilmiş reklamcılık konusunda karşı karşıya kaldığı soruşturma ve yaptırımlarla paralel ilerledi. Modelin ABD’ye ve diğer pazarlara taşınıp taşınmayacağı henüz belirsiz.
KOBİ ekonomisi argümanı: 1,6 milyar sterlin GSYH katkısı
TikTok duyuruyu kullanıcı deneyimi tartışmasının dışına çıkarıp ekonomik bir anlatıya yerleştirdi. Şirket reklamlı ücretsiz sürümü koruyacağının altını çiziyor ve reklam ekosistemini İngiliz KOBİ’lerinin büyümesinin temel dayanağı olarak savunuyor.
TikTok’un paylaştığı verilere göre KOBİ’lerin platformdaki reklam yatırımları 2022’de İngiltere’de yaklaşık 1,2 milyar sterlin gelir yarattı. Etkinin en güçlü hissedildiği sektörler ise yiyecek ve içecek. Oxford Economics’in TikTok’un atıfta bulunduğu raporunda ise KOBİ’lerin platformdaki faaliyetinin İngiltere GSYH’sine 1,6 milyar sterlin katkı sağladığı ve 32 bin civarında istihdamı desteklediği belirtiliyor.
Platform, kullanıcının reklam tercihlerini yönetme araçlarının ücretsiz sürümde de duracağını vurguluyor. Ayarlar bölümünden hem abonelik durumu hem de reklam kişiselleştirme düzeyi düzenlenebilecek. TikTok bu yapıyla kullanıcıya tek bir tercih dayatmadan paralel iki ekonomi modelini aynı anda yürütmeyi planlıyor: reklamlı kitle ve abone kitle.
