Yaratıcı endüstride çalışanların beyin yapısı, gerçekten farklı mı? Görünüşe göre öyle. Reklam, pazarlama, halkla ilişkiler ve medya gibi alanlarda profesyonel olarak çalışanların %48’i kendini neurodivergent (nöroçeşitli) olarak tanımlıyor. Bu oran, genel nüfustaki %31’lik nöroçeşitlilik oranına kıyasla oldukça yüksek.
Ancak nöroçeşitli bireylerin yaratıcı sektörlerde bu kadar yaygın olması, onların mesleki tatmin yaşadıkları ya da ayrımcılıktan uzak oldukları anlamına gelmiyor. Understood, Havas ve Amerikan Reklam Ajansları Birliği (4A’s) tarafından yürütülen “Unlocking Neurodiversity: A Creative Advantage” adlı araştırmaya göre, her üç nöroçeşitli profesyonelden biri işinden memnun değil. En az %25’i ise doğrudan önyargı ve ayrımcılıkla karşılaştığını belirtiyor.
Nöroçeşitlilik nedir?
Nöroçeşitlilik, beynin farklı çalışmasına dair doğal bir varyasyonu ifade eder. Bu da insanların bilgiyi işleme, öğrenme, düşünme ve davranış biçimlerinde belirgin farklılıklara yol açar. Otizm, DEHB, disleksi, dispraksi gibi durumlar bu şemsiyenin altına girer.
Understood’un Eşbaşkanı ve CMO’su Nathan Friedman, “Eğer yaratıcı endüstrideki çalışanların yaklaşık %50’si nöroçeşitliyse, bu durumda birçok şirket aslında farkında olmadan çalışanlarının yarısını görmezden geliyor olabilir” diyor.
Neden görünmüyorlar?
Araştırmaya göre yaratıcı sektörlerdeki nöroçeşitli bireylerin %50’si işyerinde bu durumlarını açıklamıyor. Bu oran, diğer sektörlerle kıyaslandığında %56 daha yüksek. Başka bir deyişle, yaratıcı sektörlerdeki nöroçeşitli profesyoneller, farklılıklarını saklama konusunda çok daha büyük bir baskı hissediyor.
Hatta nöroçeşitli olarak tanımlanan yaratıcı profesyonellerin %90’ı, çevreye “nörotipik” görünebilmek için kendilerini kasıtlı olarak maskelediğini söylüyor. Bu durum da onları, imposter sendromu (sahtekârlık sendromu) gibi duygusal zorluklarla baş başa bırakıyor.
Yaratıcılığı boğan sistemler
Nöroçeşitli olsun ya da olmasın, yaratıcı profesyonellerin %75’i iş süreçlerinin kendi yaratıcılıklarını sınırladığını belirtiyor. Bunun en büyük nedenleri arasında sürekli toplantılar, anlık mesajlaşmalar, açık ofis düzeni ve sıkı teslim tarihleri yer alıyor.
Nathan Friedman, “Teknoloji yaratıcılığı köreltiyor. Ajanslarda üretkenlik, Excel dosyalarında harcanan saatleri raporlamakla ölçülüyor. Bu da özellikle nöroçeşitli çalışanların yaratıcı üretim süreçlerinde ciddi engellerle karşılaşmasına neden oluyor” diyor.
Zaman yönetimi ve organizasyon konularında sorun yaşadığını belirten nöroçeşitli yaratıcıların oranı %50’nin üzerinde. Dahası, bu bireylerin %90’ı teslim tarihlerinin yaratıcı süreci sekteye uğrattığını düşünüyor. Buna rağmen %85’i, teslim tarihlerinin üretkenliği artırabildiğine de inanıyor.
Nöroçeşitli tüketici, nöroçeşitli yaratıcıyı gerektiriyor
Küresel ölçekte nöroçeşitli tüketicilerin satın alma gücü yaklaşık 2 trilyon dolar olarak tahmin ediliyor. Bu da markaların ve ajansların bu geniş kitleye empatiyle yaklaşmalarını, onları gerçekten anlayacak ekiplerle çalışmasını gerektiriyor. Ancak yaratıcı endüstride nöroçeşitli bireylerin büyük kısmı, bu değerli perspektiflerini tam anlamıyla kullanamıyor.
Bunu en çarpıcı biçimde ortaya koyan veri ise şu: Nöroçeşitli yaratıcı profesyonellerin yalnızca %18’i iş yerinde kendilerine özel düzenlemeler (örneğin sessiz çalışma alanı, esnek zaman planı, daha az toplantı gibi) talep ediyor. Oysa bu talepte bulunanların %80’i yapılan uyarlamalardan memnun kalıyor. Yani küçük değişiklikler, büyük fark yaratabilir.
Yaratıcılık, farklı bakış açılarına dayanır. Ancak nöroçeşitliliğin hala görünmeyen, hatta çoğu zaman saklanan bir kimlik olması, sektörün kendi potansiyelini sınırlamasına neden oluyor. Ajanslar, markalar ve yöneticiler, yalnızca yaratıcı çıktılara değil, bu çıktıları mümkün kılan farklı çalışan zihinlere de yatırım yapmalı. Çünkü kapsayıcılık, yalnızca etik değil, aynı zamanda stratejik bir tercih.
