Arkın Akbay COP31’de enerji dönüşümünü anlattı: Bataryalar bir zaman makinesi
Eksim Enerji CEO’su Arkın Akbay, COP31 kapsamında Türkiye Pavilyonu’nda düzenlenen yenilenebilir enerji oturumunda konuştu. Akbay, arz güvenliği, karşılanabilirlik ve sürdürülebilirliğin uygulama aşamasında tek bir tasarım içinde ele alınması gerektiğini söyledi. Batarya depolamayı enerji dönüşümünün zaman makinesi olarak tanımlayan Akbay, Avrupa ile sanayi iş birliğinin iki taraflı yürümesi çağrısı da yaptı. Akbay’a göre Türkiye’de üretilen ve Avrupa standartlarını karşılayan ürünler, Made in Europe yaklaşımında AB ürünleriyle eşit koşullarda değerlendirilmeli.
COP31’in öne çıkardığı kavramlardan biri “hedeflerden uygulamaya geçiş”. Enerji tarafında bu geçiş, yeni kapasite eklemenin yanında şebekeyi, depolamayı, finansmanı ve sanayi kabiliyetlerini birlikte düşünmeyi gerektiriyor. Yenilenebilir enerji alanında üretim ve yatırımlarını sürdüren Eksim Enerji’nin CEO’su Arkın Akbay, Türkiye Pavilyonu’ndaki “Yenilenebilir Enerjinin Yaygınlaştırılması: Enerji Güvenliği, İklim Eylemi ve Bölgesel İş Birliği” oturumunda bu bütünleşik yaklaşımı bir enerji üreticisinin gözünden anlattı.
Enerji üçlemi tek bir tasarımda buluşmalı
Akbay’a göre arz güvenliği, karşılanabilirlik ve sürdürülebilirlik birbirine bağlı bir sistemin parçaları. Türkiye’nin son 20 yılda izlediği yolu da bu açıdan değerlendiren Akbay şöyle konuştu:
“Yıllardır enerji üçlemini konuşuyoruz: Enerji arz güvenliği, karşılanabilirlik ve sürdürülebilirlik. Artık uygulama aşamasında bu üç unsurun da tek bir tasarım içinde birlikte ele alınması gerektiğini düşünüyorum. Türkiye bu anlamda iyi bir örnek. Son 20 yılda uygulanan politikalar ve oluşturulan mevzuatın desteğiyle yenilenebilir enerji üretim kapasitemizi önemli ölçüde artırdık. Rüzgar ve jeotermalin ardından güneş enerjisini de portföyümüze ekleyerek kaynak çeşitliliğimizi güçlendirdik.”
Batarya depolama elektriği ihtiyaç anına taşıyor
Geleceğin enerji sistemlerinin daha karmaşık ve esnek olacağını söyleyen Akbay, baz yük ihtiyacının yenilenebilir kaynaklar, büyük ölçekli nükleer santraller ve Küçük Modüler Reaktörlerin (SMR) birlikte kullanıldığı bir yapıyla karşılanabileceğini belirtti. Akbay’ın oturumdaki en dikkat çekici benzetmesi ise bataryalar üzerine oldu:
“Biz batarya depolamayı yalnızca başka bir üretim kaynağı olarak görmüyoruz. Onu enerji dönüşümünün önemli bir bileşeni ve bir anlamda ‘zaman makinesi’ olarak görüyoruz. Çünkü bataryalar, üretilen elektrik enerjisini ihtiyaç duyduğumuz zamana ekonomik olarak taşıyabilmemizi sağlıyor.”
Avrupa ile iş birliği için Made in Europe çağrısı
Panelin bölgesel kalkınma ve sanayi kümelenmeleri başlığında Akbay, yenilenebilir enerji dönüşümünün üretim, şebeke, depolama, finansman, mühendislik ve imalatı aynı ekosistemde buluşturması gerektiğini söyledi. Nitelikli insan kaynağına da dikkat çeken Akbay, Türkiye’nin genç nüfusunun Avrupa ile kurulacak iş birlikleri için önemli bir potansiyel taşıdığını vurguladı:
“Eğer birlikte güçlenmek istiyorsak iş birliğinin her zaman iki taraflı olması gerekir. Türkiye uzun yıllardır Avrupa ülkeleri için güçlü bir ortak oldu ve sanayi gelişiminin önemli bir bölümünü Avrupa’ya yaptığı ihracat sayesinde gerçekleştirdi. (…) Bu nedenle ‘Made in Europe’ yaklaşımının uygulanmasında, Türkiye’de üretilen ve Avrupa standartlarını karşılayan ürünlerin AB üyesi ülkelerde üretilen ürünlerle eşit koşullarda değerlendirilmesinin hem Türkiye hem de Avrupa açısından karşılıklı değer yaratacağına inanıyoruz.”
Şebeke bağlantıları Orta Asya ve Körfez’e uzanabilir
Akbay, Türkiye’nin ENTSO-E sistemiyle doğrudan bağlantısının bölgesel enerji entegrasyonu açısından önemli olduğunu hatırlattı. Ortak standartlarla geliştirilecek şebeke bağlantılarının Azerbaycan’dan Kazakistan, Özbekistan ve Körfez ülkelerine uzanabileceğini söyleyen Akbay, farklı bölgelerdeki yenilenebilir potansiyelin elektriğe ihtiyaç duyan pazarlara taşınmasının mühendislik, teknoloji ve imalatta yeni iş birlikleri yaratabileceğini ekledi. Akbay, COP31 kapsamında “Enerjide Dönüşüm: Temiz, Güvenli ve Rekabetçi Enerji” paneline de katıldı.
