Fuat Tosyalı ve Osman Arslan, COP31’de Türkiye’nin yeşil sanayi dönüşümünü konuştu

Küresel sanayide rekabetin kuralları değişiyor. Üretim maliyetinin yanında enerji ve ham madde güvenliği, tedarik zincirlerinin dayanıklılığı ve düşük karbonlu üretim kabiliyeti de artık belirleyici. PwC Türkiye Ülke Kıdemli Şirket Ortağı Cenk Ulu’nun moderatörlüğünde gerçekleşen panel, Türkiye’nin bu yeni düzende nasıl konumlanabileceğini bir sanayicinin ve bir bankacının gözünden tartıştı.

Tosyalı: Türkiye yeşil sanayinin kesişim noktası olabilir

Fuat Tosyalı, Türkiye’nin Avrupa Birliği ile güçlü sanayi bağlarının yanı sıra Afrika, Orta Doğu ve Asya ile bağlantılarının stratejik bir fırsat sunduğunu söyledi:

“Kıtaların kesişim noktası olan Türkiye, endüstride yeşil dönüşümün de kesişim noktası olabilecek bir potansiyele sahip. Türkiye sadece bir enerji koridoru ya da lojistik üssü değil, farklı coğrafyalardaki sanayi yatırımlarını ve üretim zincirlerini birbirine bağlayan, bu zincirlerde teknoloji ve katma değer üreten bir merkez haline gelmeli. (…) Dünyaya yalnızca iklim hedeflerimizi değil, güvenilir, rekabetçi ve düşük karbonlu yeni bir sanayi ortaklığı sunabileceğimizi göstermeliyiz.”

Son 3-4 yılda 6 milyar doların üzerinde yatırım

Tosyalı, sürdürülebilirliği üretime sonradan eklemek yerine bütün yatırımların başlangıç noktası haline getirdiklerini anlattı. Grubun Cezayir’de yüksek enerji verimliliğine sahip iki DRI tesisi bulunuyor ve bunlardan ikincisi doğal gazla çalışabilen, hidrojen kullanımına da uygun teknolojisiyle ticari üretime geçen ilk örneklerden biri. Libya’da toplam 8,1 milyon ton yıllık kapasiteye ulaşması planlanan DRI yatırımları sürüyor. Türkiye’de ise 1,2 GW’lık yeni güneş yatırımlarıyla toplam 1,4 GW kurulu güce ulaşılması ve elektrik ihtiyacının yaklaşık yarısının güneşten karşılanması hedefleniyor.

Gümrük Birliği’nin güncellenmesi çağrısı

Tosyalı, Avrupa Birliği ile ilişkilerin yeni dönemin koşullarına göre geliştirilmesi gerektiğini de vurguladı:

“Türkiye, Avrupa sanayisinin uzun yıllardır güvenilir bir üretim ve tedarik ortağı. Yeşil dönüşümden teknolojiye, tedarik güvenliğinden sanayi rekabetçiliğine kadar pek çok ortak çıkarımız var. Bunun için Gümrük Birliği’nin güncellenmesi çok önemli.”

Arslan: İklim ve kalkınma tek gündem

VakıfBank Genel Müdürü Osman Arslan, COP31’in Türkiye için kalıcı bir dönüm noktası olması için büyüme ile dönüşümün aynı anda yürütülmesi gerektiğini söyledi:

“İklim ve kalkınma iki ayrı gündem değil, tek gündem. Gelişmekte olan bir ülkeye ‘Önce büyü, sonra dönüş’ diyemezsiniz. O büyüme yarın pazar kaybı olarak geri dönebilir. (…) Dünyada tedarik zincirleri yeniden kuruluyor, üretim yakına çekiliyor. Bu dönüşümü doğru yönetirsek Türkiye yeni dönemin üretim merkezlerinden biri olur. Yönetemezsek başkalarının ürettiğini alan ülke oluruz.”

Sorun çoğu zaman finanse edilebilir projenin azlığı

Arslan, sanayideki dönüşüm yatırımlarının on yıllık kararlar olduğunu hatırlatarak teknik destek, kefalet mekanizmaları ve uzun vadeli finansmanın bir arada sunulması gerektiğini anlattı. Banka bu üç ayağı teknik tarafta MEXT, teminat tarafında KGF ve vade tarafında kalkınma kuruluşlarıyla birlikte kuruyor. Arslan’a göre büyük sanayi şirketleri dönüşürken arkalarındaki yüzlerce KOBİ tedarikçiyi de yanlarında taşıyabilirse “bu dönüşüm birkaç büyük fabrikanın değil, bütün sanayinin hikayesi olur.”

Arslan, Hazine ve Maliye Bakanlığı karşı garantisi ve Dünya Bankası kısmi garantisiyle sağlanan 1,5 milyar avroluk kaynakla 150 bin kadının ve 50 bin gencin istihdamına katkı sağlamayı hedeflediklerini söyledi. Asya Altyapı Yatırım Bankası’ndan sağlanan 300 milyon dolar ise KOBİ’lerin enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji yatırımlarını ve deprem bölgesindeki yeniden inşayı finanse ediyor.