Tarımın Kadın Yıldızları, kadın çiftçilerin deneyimini COP31’de BM Pavilyonu’na taşıdı
SuperFresh’in 2022’de başlattığı Tarımın Kadın Yıldızları projesi, COP31’in Gıda, Tarım ve Sağlık temalı gününde Birleşmiş Milletler Pavilyonu’nda anlatıldı. Panelde kadınların iklim değişikliğine uyumdaki rolü ve iklime dirençli gıda sistemlerinin geleceği konuşuldu. Proje kapsamında kadın çiftçilerden bugüne kadar 30 bin ton ürün alındı ve 5.500’den fazla kadına eğitim verildi. SuperFresh’in sözleşmeli çiftçileri arasında kadınların payı 2022’de yüzde 5 iken 2025’te yüzde 30’a çıktı.
Kadınlar tarımsal üretimin her aşamasında yer alıyor fakat bilgiye, finansmana ve pazara erişimde hala geride kalıyor. İklim değişikliğinin kuraklık, aşırı yağış ve zararlılar üzerinden tarlaya yansıdığı bir dönemde bu erişim farkı, gıda sistemlerinin dayanıklılığını da doğrudan etkiliyor. COP31’de 9 Kasım’da düzenlenen bir panel, bu meseleyi bir kadın çiftçinin kendi anlatımıyla zirvenin gündemine taşıdı.
BM Pavilyonu’nda kadın üreticiler paneli
COP31’in Gıda, Tarım ve Sağlık temalı gününde Esmiyor’un moderasyonuyla gerçekleştirilen “Women Cultivating Resilience: From Farm-Level Experience to Climate-Resilient Food Systems” başlıklı panelde, kadınların iklim değişikliğine uyumdaki rolü ve iklime dirençli gıda sistemleri ele alındı. Panelde BM Kadın Birimi Türkiye Ülke Direktörü Maryse Guimond, Besler Pazarlama ve Sürdürülebilirlikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Gülizar Doğan, FAO Gıda Şampiyonu Dilara Koçak ve FAO Türkiye Temsilci Yardımcısı Dr. Ayşegül Selışık konuştu. Tarımın Kadın Yıldızları çiftçisi Makbule Karadeniz de kendi üretim deneyimini paylaştı.
Rakamlarla Tarımın Kadın Yıldızları
- Kadın çiftçilerden yapılan alım: 30 bin ton
- Eğitim verilen kadın sayısı: 5.500’den fazla
- Sözleşmeli çiftçiler içinde kadınların payı: 2022’de yüzde 5, 2025’te yüzde 30
Kadın çiftçilerden 30 bin ton alım
SuperFresh, projeyi 2022’de kadın çiftçilerin ekonomik ve sosyal olarak güçlenmesini desteklemek amacıyla başlattı. Besler Pazarlama ve Sürdürülebilirlikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Gülizar Doğan, kadın üreticilerin bilgiye, teknolojiye, finansmana ve pazara erişiminin tarımın geleceğinin temel konularından biri olduğunu söyledi:
“Kadın üreticileri ürün alımı ve teşviklerin yanı sıra eğitim ve saha desteğiyle güçlendiriyoruz. Proje kapsamında bugüne kadar kadın çiftçilerden 30 bin ton hacminde ve 280 milyon değerinde alım gerçekleştirdik. Finansal okuryazarlık, yapay zeka, girişimcilik gibi başlıklarda 5.500’den fazla kadına eğitim sağladık. Sözleşmeli çiftçilerimiz içinde kadınların oranı 2022’de yüzde 5 iken 2025’te yüzde 30’a ulaştı.”
UN Women: Kadın çiftçilerin önceliği politikaya yansımalı
BM Kadın Birimi Türkiye Ülke Direktörü Maryse Guimond, kadınların tarım ve gıda sistemlerinin dönüşümünde söz sahibi olmasının önemini vurguladı:
“UN Women olarak amacımız, kadınların karar alma ve harekete geçme gücünü ve liderliğini sınırlayan yapısal engelleri ortadan kaldırmak. (…) Kadın çiftçilerin ve kurumların ortaya koyduğu önceliklerin ve çözüm önerilerinin ulusal politika ve yatırım kararlarına ve nihayetinde de daha geniş kapsamlı iklim gündemine yansıtılmasını sağlayacak mekanizmalara ihtiyaç var.”
Trabzonlu çiftçi Makbule Karadeniz’in anlatımı
Panelin en güçlü anı, Trabzon’da farklı ürünler yetiştiren Makbule Karadeniz’in konuşması oldu. Karadeniz, kuraklık, aşırı yağış ve zararlılarla mücadelenin giderek zorlaştığını anlatırken kadın çiftçiler arasındaki dayanışmanın önemine dikkat çekti:
“Kadınlar binlerce yıldır tarımsal üretimin içinde ama emekleri her zaman yeterince görünür olmuyor. Kadınların bilgiye, rehberliğe ve desteğe ulaşabilmesi, birbirlerinden öğrenebilecekleri topluluklarda yer alması çok önemli. Kamu kurumlarının ve özel sektörün de bu tür projeleri çoğaltarak daha fazla kadına ulaşmasını diliyorum. Gelecek toprakta, toprağı işleyen kadında!”
