Sağlık profesyonelleri, sağlık ve iyi yaşam konusunda bilgi arayan kullanıcıların temel başvuru kaynaklarından biri olmayı sürdürürken sosyal medya, influencer’lar ve yapay zeka sohbet botları da bu alanda giderek daha fazla yer kaplıyor.
Pew Research Center’ın araştırmasına göre ABD’de yaşayanların yüzde 36’sı sağlıkla ilgili bilgileri en az zaman zaman sosyal medyadan alıyor, yüzde 22’si ise yapay zeka sohbet botlarına başvuruyor. Araştırma, Instagram, TikTok ve YouTube’da düzenli sağlık içeriği paylaşan ve 100 binden fazla takipçisi bulunan binlerce hesabın incelenmesinin yanı sıra 2025’in ikinci yarısında 5 binden fazla kişiyle gerçekleştirilen iki ayrı ankete dayanıyor.
Genç kadınlarda oran yüzde 57’ye çıkıyor
Influencer’ların sağlık alanındaki etkisi özellikle genç kadınlarda öne çıkıyor. 18-29 yaş arasındaki kadınların yüzde 57’si sağlık ve iyi yaşam konusunda influencer’lardan bilgi aldığını belirtiyor. Aynı yaş grubundaki erkeklerde bu oran yüzde 47 seviyesinde. 30-49 yaş grubunda ise kadınların yüzde 52’si, erkeklerin yüzde 47’si influencer’ları sağlık bilgisi kaynaklarından biri olarak kullanıyor.
Tüketilen içeriklerin konusu da kadınlar ve erkekler arasında farklılaşıyor. Genç kadınların yüzde 51’i güzellik ve kişisel görünüm, yüzde 47’si fitness içerikleriyle karşılaşıyor. Genç erkeklerde fitness yüzde 57 ile en yaygın konu olurken güzellik ve kişisel görünüm içeriklerinin oranı yüzde 18’de kalıyor. Araştırmaya göre alternatif tıp içeriklerini sık tükettiğini söyleyen genç kadınların oranı yüzde 21, genç erkeklerin oranı yüzde 10. Ruh sağlığı, besin takviyeleri ve kilo verme konularında ise kadın ve erkek kullanıcıların tüketim oranları birbirine daha yakın seyrediyor.
Influencer’lara yönelmenin ardındaki motivasyonlarda da dikkat çekici farklar bulunuyor. Genç kadınların yüzde 51’i sağlıklarında veya yaşam tarzlarında bir değişiklik yapma isteğiyle bu içeriklere başvurduğunu söylüyor. Genç erkeklerde aynı oran yüzde 27. Benzer deneyimlere sahip kişileri bulma isteği de etkili. Kadınların yüzde 23’ü, erkeklerin yüzde 14’ü kendi geçmişlerine veya inançlarına yakın profilleri takip ediyor. Bazı kullanıcılar ise doktorlarına sormakta çekindikleri veya sormak istemedikleri konular hakkında bilgi edinmek için influencer içeriklerinden yararlanıyor.
Erişim yüksek, güven düşük
Influencer’ların sağlık alanındaki görünürlüğü büyürken güven konusunda daha temkinli bir tablo ortaya çıkıyor. Sağlık içerikleri tüketen kullanıcıların yalnızca yüzde 10’u influencer’lardan aldığı bilgilerin tamamına veya büyük bölümüne güvendiğini belirtiyor. Yüzde 24’lük kesim ise bu bilgilere çok az güvendiğini ya da hiç güvenmediğini söylüyor. 65 yaş üzerindeki kullanıcılar daha yüksek bir şüphe düzeyine sahip; bu yaş grubunun yüzde 36’sı influencer’ların sağlık içeriklerine çok az güveniyor veya hiç güvenmiyor.
İçeriklerin yararlı bulunduğu alanlar da araştırmada öne çıkıyor. Influencer’lardan sağlık bilgisi alanların yüzde 54’ü bu içeriklerin daha sağlıklı bir yaşam sürmeyi anlamalarına yardımcı olduğunu ifade ediyor. Yüzde 12’lik kesim ise içeriklerin sağlık konusunda kafa karışıklığını artırdığını belirtiyor. Kullanıcıların yüzde 26’sı influencer içerikleri sonrasında sağlıkları hakkında daha fazla endişe duyduğunu söylerken, yüzde 22’si endişelerinin azaldığını aktarıyor.
Yapay zeka sohbet botlarının payı da büyüyor
Pew Research Center’ın verileri, yapay zeka sohbet botlarının da sağlık ve iyi yaşam alanında bilgi kaynağına dönüştüğünü gösteriyor. ABD’de kullanıcıların yüzde 22’si sağlık konusunda en az zaman zaman sohbet botlarından bilgi alıyor, yüzde 7’si bunu oldukça sık yaptığını söylüyor. Kullanım oranı 18-29 yaş grubunda yüzde 32’ye yükselirken 65 yaş üzerindeki kişilerde yüzde 10 seviyesinde ölçülüyor.
Yapay zeka araçlarında da güven sınırlı kalıyor. Katılımcıların yüzde 18’i sohbet botlarının sağlık ve iyi yaşam konusunda çok doğru bilgiler sunduğunu düşünüyor. Sağlık profesyonellerinde bu oran yüzde 65, büyük sağlık sitelerinde ise yüzde 48 seviyesinde. Buna karşılık kullanıcılar sohbet botlarını erişim kolaylığı ve bilgiyi anlaşılır biçimde sunmaları açısından işlevsel buluyor.
